فصلنامه مطالعات دانشگاه

فصلنامه مطالعات دانشگاه

درک و تفسیر اساتید و دانشجویان علوم اجتماعی از زنانه‌شدن دانشگاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
چکیده
در یک ارزیابی کلی از فضای دانشگاه و مسئله ترک ‌تحصیل قشر پسر در جامعه، و فارغ از هر جهت‌گیری جنسیتی، می‌توان گفت که فضای دانشگاهی، زنانه‌ شده، یا میل به زنانه‌شدن دارد. هدف تحقیق حاضر کشف و واکاوی درک و تفسیر اساتید و دانشجویان علوم اجتماعی از وضعیت پیش‌گفته است. مطالعه کیفی حاضر در میان 32 مشارکت‌کننده در دانشگاه یزد انجام شد. داده‌ها با دو روش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و سؤال باز متنی جمع آوری و با روش تحلیل مضمونی کدگذاری شد. نتایج تحقیق ضمن صحه گذاشتن بر موقعیت رشد فردی و اجتماعی زنان، اما دلالت بر وجود نوعی بیم و نگرانی اجتماعی از وضعیت فعلی دانشگاه است. دانشجویان دختر مورد مصاحبه در درون طیفی از بیم و امید و نوعی سراسیمگی در زندگی تحصیلی روبرو هستند که همانا نگرانی از آینده اجتماعی، شغلی و زیست اجتماعی است. افزایش سن ازدواج، محدودیت انتخاب همسر، نگرانی خانواده، بالارفتن سطح انتظارات و امید، بخشی از پیامدهای منفی این تحقیق در کنار پاره‌ای از پیامدهای مثبت آن در قالب افزایش حضور اجتماعی، قدرت چانه زنی و حق‌خواهی، افزایش خوداگاهی و ارضاء حداکثر مطلوبیت‌ها برای دختران است. پنج مضمون برساخت شده تحقیق عبارت‌اند از فرازنانگی بصری، آرامش محیطی، رشد فردی، ناترازی عمومیت‌یافته و رکود چندوجهی. توجه سیاست‌گذاران علمی و فرهنگی به یافته‌های تحقیق حاضر و انجام مطالعاتی در سطح ملی راجع به ابعاد موضوع پیشنهاد می‌گردد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


برج، رابل جی. (۱۳۸۹). راهنمای عملی ارزیابی تأثیر اجتماعی (ترجمه محمدعلی رمضانی و مرتضی قلیچ). تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.
بکر، هنک؛ و ونکلی، فرنک (1388). راهنمای بینالمللی برآورد پیامدهای اجتماعی (مترجم: هادی جلیلی). تهران: معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران، دفتر مطالعات اجتماعی و فرهنگی.
پورخزایی، سعیده؛ مهران، گلنار؛ احمدی، پروین؛ و عدلی، فریبا (1402). مناسبات نظام آموزش عالی و جنسیت: تجربه زیسته در دانشگاه تک‌جنسیتی الزهرا. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 15(4)، 145-169. https://doi.org/10.22035/isih.2023.5172.4941
حبیب‌پور گتابی، کرم؛ و غفاری، غلامرضا (1390). علل افزایش سن ازدواج دختران. زن در توسعه و سیاست، 9(1) 7-34.
حسنی، راضیه؛ و اخوان کاظمی، مسعود (1399). ناجنبش زنان و تغییر در مناسبات اجتماعی در ایران. جامعه‌پژوهی فرهنگی، 11(2)، 85-59. https://doi.org/10.30465/scs.2020.26330.2060
خادمی، عاطفه؛ و صادقی فسایی، سهیلا (1395). فراتحلیل 4 دهه پژوهش در حوزه مشارکت زنان. مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 14(2)، 34-70. https://doi.org/10.22051/jwsps.2016.2487
زمانی، مهسا؛ نوربخش، یونس؛ و نایبی، هوشنگ ( (1400). ارائه الگو جهت ارتقای سلامت اجتماعی ازطریق شبکه‌های‌اجتماعی (مورد مطالعه: شبکه‌ اجتماعی‌ اینستاگرام). مطالعات رسانه‌های نوین، 7(28)، 1-42. https://doi.org/10.22054/nms.2022.63698.1277
سفیری خدیجه (1386). زنان و تحصیلات دانشگاهی. مسائل اجتماعی ایران، ۳، ۱۲۷-۱۰۱.
صادقی، الهه (1400). سیاست جنسیت در ایران معاصر: نقش دولت در تغییر وضعیت و حقوق زنان (1392-1270). دولت‌پژوهی، 7(27)، 87-59. https://doi.org/10.22054/tssq.2021.43143.710
صمیم، رضا (1402). زنان و دانشگاه در ایران ]سخن سردبیر[. فصلنامه مطالعات دانشگاه, 1(3), 5-6.  https://doi.org/10.22035/jous.0621.457
ظهیری‌نیا، مصطفی؛ و بهروزیان، بهروز (1391). مقایسه عوامل مؤثر در ورود زنان و مردان به دانشگاه. فصلنامه زن و جامعه، 3(4)، 90-69.
فاضلی، محمد (۱۳۹۱). ارزیابی تأثیرات اجتماعی: سیاست‌ها، برنامه‌ها و طرح‌ها. تهران: انتشارات تیسا.
فاضلی، نعمت‌الله (1396). زنانه‌شدن شهر؛ با تأکید بر فضاهای شهری. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
لطفی، محمدحسن؛ امینیان، امیرحسین؛ نوری شادکام، محمود؛ قمی زادهو، اقدس؛ و زارع، مرضیه (1386). بررسی وضعیت سلامت روانی دانشجویان ورودی سال‌های 81-85. فصلنامه طب و تزکیه، 16، 66-67.
Atta, S. (2023). Iran witnessed increase in number of literate, educated women after Islamic Revolution. Tehran Times. Retrieved from https://www.tehrantimes.com/news/486261/Iran-witnessed-increase-in-number-of-literate-educated-women
Hering, L., Baiardi, A., & Namini, J. E. (2021). Female admission cap in higher education: The case of Iran. No. TI 2021-073/V, Tinbergen Institute, Amsterdam and Rotterdam.
Kharazmi University (2021). Distribution of Iranian students and Gender. Retrieved from: https://iro.khu.ac.ir/find-68.26131.60650.en.html
Mehran, G. (2009). “Doing and undoing gender”: Female higher education in the Islamic Republic of Iran. International Review of Education, 55, 541-559. https://doi.org/10.1007/s11159-009-9145-0
Moinifar, H. S. (2012). Higher education of women in Iran: progress or problem?. International Journal of Women's Research, 1(1), 43-60.
Nosrati, S., Sabzali, M., Arsalani, A., Darvishi, M., & Aris, S. (2023). Partner choices in the age of social media: are there significant relationships between following influencers on Instagram and partner choice criteria?. Revista De Gestão E Secretariado, 14(10), 19191–19210. https://doi.org/10.7769/gesec.v14i10.3022
Nosraty, N., Tomraee, S., & Zamani, M. (2020). Beauty business in Iran: Does beauty make you healthy? Socio-Spatial Studies, 4(1), 1-11. https://doi.org/10.22034/soc.2020.211920
Rahbari, L. (2016). Women in higher education and academia in Iran. Sociology and Anthropology, 4(11), 1003-1010. https://doi.org/10.13189/sa.2016.041107
Richards, M., & Panfil, S.N. (2010). Manual for Social Impact Assessment of Land-Based Carbon Projects. Version 1. Forest Trends, Climate, Community & Biodiversity Alliance, Rainforest Alliance and Fauna & Flora International. Washington, DC. Retrieved from https://www.forest-trends.org/wp-content/uploads/imported/sia-manual_part-i_9-20-10-pdf.pdf
Vanclay, F. (2003). International Principles For Social Impact Assessment. Impact Assessment and Project Appraisal, 21(1), 5–12. https://doi.org/10.3152/147154603781766491
Zahedifar, E. (2012). Women in Higher Education in Iran: Student perceptions of career prosperity in the labour market (Master's thesis). Universitetet I Oslo.
دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 6
زمستان 1402
زمستان 1402
صفحه 59-88

  • تاریخ دریافت 20 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 14 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 23 آذر 1402