فرآیند داوری در فصلنامه مطالعات دانشگاه
انتشار مقالات در فصلنامه مطالعات دانشگاه بر اساس فرآیند داوری همتا توسط داوران انجام میشود. این فرآیند در اصل یک مکانیسم کنترل کیفیت است که طی آن متخصصان به ارزیابی مقالات میپردازند و هدف آن تضمین کیفیت بالای مطالب علمی منتشرشده است. بااینحال، داوران همتا تصمیم نهایی در مورد پذیرش یا رد مقالات را اتخاذ نمیکنند. اختیار تصمیمگیری صرفاً در دست سردبیران مجله یا هیئت تحریریه است و سردبیر نقش مرکزی در این فرآیند دارد.
غربالگری اولیه (۱۰ روز)
تمامی مقالات ارسالشده به فصلنامه مطالعات دانشگاه تحت بررسی اولیه قرار میگیرند. در این مرحله، سردبیران مجله عمدتاً موارد زیر را بررسی میکنند:
- اصالت: آیا مسائل مطرحشده در مقاله جدید هستند؟ آیا مقاله تفاوتهای آن با تحقیقات مرتبط را مشخص میکند؟ آیا مقاله ترکیبی نوآورانه از تکنیکهای رشتههای مختلف را ارائه میدهد؟
- اهمیت: آیا مقاله سهم قابلتوجهی در یک حوزه پژوهشی دارد؟ آیا مقاله باعث بحث درباره موضوعات مهم یا دیدگاههای جایگزین میشود؟
- ارتباط: آیا مقاله در حوزه پژوهشی مجله قرار میگیرد؟ آیا مقاله با اهداف مجله همخوانی دارد؟ آیا اطلاعات ارائهشده در مقاله برای حوزه پژوهشی مربوطه مناسب است؟
- نحوه ارائه: آیا مقاله دارای ساختار منطقی است؟ آیا مقاله بهطور واضح نوشته شده است؟ آیا از نظر گرامری بهدرستی نگارش شده است؟ آیا مقاله از اصطلاحات تخصصی مرتبط با حوزه خود بهدرستی استفاده کرده است؟
داوری تخصصی و همتا (۲-۳ ماه)
پس از گذر از غربالگری اولیه، مقاله برای داوری همتا به روش «دو سو کور« ارسال میشود، به این معنا که هویت نویسندگان و داوران برای یکدیگر فاش نمیشود. حداقل دو داور (و حداکثر چهار داور) برای ارزیابی مقاله انتخاب میشوند. داوران همتا، افرادی متخصص در زمینه پژوهشی مقاله هستند.
مقاله در این فرآیند ارزیابی شده و بر اساس معیارهای زیر امتیازدهی میشود:
- عنوان: آیا عنوان مقاله بهوضوح محتوای مقاله را بیان میکند؟ آیا عنوان مقاله با موضوع پیشنهادی مجله (در صورت وجود) همخوانی دارد؟
- چکیده: آیا چکیده مقاله اطلاعات کافی ارائه میدهد؟ آیا چکیده بهطور خلاصه تحقیق و نتایج آن را توضیح میدهد؟ آیا چکیده دیدگاه مناسبی از پیام نهایی مقاله ارائه میدهد؟
- مقدمه: آیا مقدمه به درستی مسائل فعلی حوزه پژوهشی را مطرح میکند؟ آیا اهداف پژوهش را مشخص میکند؟ آیا مشارکت مقاله در پژوهش را نشان میدهد؟
- روششناسی: آیا روشهای استفادهشده بهوضوح توضیح داده شدهاند؟ آیا روشهای بهکاررفته معتبر و شناختهشده هستند؟ آیا دادهها و آمارهای استفادهشده قابلاعتماد هستند؟
- نتایج: آیا نتایج بهوضوح ارائه شدهاند؟ آیا ارتباط نتایج با سایر تحقیقات و مطالعات مرتبط بهدرستی ذکر شده است؟ آیا منابع مورد استفاده در پژوهش جامع و بهروز هستند؟ آیا نتایج از تفسیر نادرست، فرضیات غیرمستند و گمانهزنی جلوگیری میکنند؟
- نتیجهگیری: آیا نتیجهگیریها به درستی و منطقی توضیح داده شدهاند؟ آیا از تفسیر نادرست پرهیز شده است؟ آیا نتیجهگیریها از اطلاعات کلی و جانبدارانه اجتناب میکنند؟
- منابع: آیا منابع مورد استفاده جدیدترین مطالعات و پژوهشها را در حوزه موردنظر منعکس میکنند؟
- جداول: آیا جداول واحدهای اندازهگیری و منابع را بهدرستی نشان میدهند؟ آیا جداول بهدرستی نامگذاری و شمارهگذاری شدهاند؟ آیا دادههای ارائهشده در جداول بهدرستی ارزیابی و تفسیر شدهاند؟ آیا جداول بهطور مناسب در مقاله قرار گرفتهاند؟
- نمودارها و اشکال: آیا نمودارها و اشکال بهدرستی موضوع مقاله را نشان میدهند؟ آیا واحدهای اندازهگیری و منابع در نمودارها و اشکال بهدرستی مشخص شدهاند؟ آیا نمودارها و اشکال بهدرستی نامگذاری و شمارهگذاری شدهاند؟ آیا دادههای ارائهشده در نمودارها و اشکال بهدرستی ارزشگذاری و در مقاله تفسیر شدهاند؟ آیا نمودارها و اشکال بهطور متناسب و زیباشناختی در مقاله قرار گرفتهاند؟
تصمیم نهایی
هیئت تحریریه نظرات ارائهشده توسط داوران همتا را بررسی کرده و تصمیمگیری نهایی را انجام میدهد. تصمیمات ممکن در فصلنامه مطالعات دانشگاه شامل موارد زیر است:
- پذیرش بدون تغییر
- پذیرش با اصلاحات جزئی
- رد مقاله: مقاله در فصلنامه مطالعات دانشگاه 4منتشر نخواهد شد و حتی در صورت اعمال اصلاحات اساسی، مجدداً مورد بررسی قرار نخواهد گرفت، زیرا حتی پس از بازنگری عمده، استانداردها یا اهداف انتشار مجله را برآورده نخواهد کرد.
