این پژوهش با اتکا بر نظریه «سیاست زندگی» آنتونی گیدنز، به بررسی چگونگی تأثیر تحولات عرصه‌های مختلف اجتماعی بر «زیست دانشگاهی» و شیوه‌های بازاندیشی و چانه‌زنی اعضای هیئت علمی در مواجهه با تداخل زندگی خصوصی و حرفه‌ای می‌پردازد. هدف اصلی مطالعه، تبیین سازوکارهایی است که از طریق آن استادان دانشگاه در چارچوب نیروهای ساختاری و گفتمانی جامعه، عاملیت خود را بازتعریف و بازپس‌گیری می‌کنند. داده‌های پژوهش از دو منبع گردآوری شد: روایت‌های استادان از تجربیات زیسته و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ده استادیار دانشگاه تهران و دانشگاه علامه طباطبایی. تحلیل مضمون نشان داد که سبک زندگی دانشگاهیان در شبکه‌ای پیچیده از عوامل بافتی، نهادی و گفتمانی شکل می‌گیرد و با ساختارهای کلان اجتماعی در تعامل پویا قرار دارد.



برای تبیین این شبکه تعاملی، از چارچوب نظری «پلی‌سیستم» برونفن‌برنر استفاده شد که شامل پنج سطح درهم‌تنیده است: نظام خرد (روابط فردی و زیست روزمره)، نظام میانه (تعامل میان نقش‌های چندگانه مانند استاد، پژوهشگر، مترجم، والد، روشنفکر عمومی و فعال فرهنگی)، نظام کلان (نیروهای ایدئولوژیک و گفتمانی جامعه)، نظام بیرونی (سیاست‌ها و ساختارهای آموزشی و اقتصادی دانشگاه‌ها) و نظام زمان (تحولات تاریخی و اجتماعی مانند جنگ، تورم و تحولات فناوری).



یافته‌ها نشان می‌دهد که استادان دارای خودآگاهی انتقادی نسبت به الزامات سیاست زندگی هستند و با بهره‌گیری از راهبردهای تنظیم‌گری و چانه‌زنی، میان محدودیت‌های ساختاری و ترجیحات فردی خود تعادلی مبتنی بر عاملیت برقرار می‌کنند. بنابراین، زیست دانشگاهی نه به‌صورت یک حوزه مستقل، بلکه به‌عنوان میدانی پویا و متنازع درمی‌آید که عاملیت و ساختار در آن به‌طور مستمر تعامل دارند و هویت حرفه‌ای استادان به شکل پیوسته بازتعریف و بازتولید می‌شود.

بنابراین، زیست دانشگاهی نه به‌صورت یک حوزه مستقل، بلکه به‌عنوان میدانی پویا و متنازع درمی‌آید که عاملیت و ساختار در آن به‌طور مستمر تعامل دارند و هویت حرفه‌ای استادان به شکل پیوسته بازتعریف و بازتولید می‌شود.

بنابراین، زیست دانشگاهی نه به‌صورت یک حوزه مستقل، بلکه به‌عنوان میدانی پویا و متنازع درمی‌آید که عاملیت و ساختار در آن به‌طور مستمر تعامل دارند و هویت حرفه‌ای استادان به شکل پیوسته بازتعریف و بازتولید می‌شود.