پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89872120230923Transition to a Mode 2 university: Possibilities and Impossibilitiesگذار به دانشگاه سبک دو؛ امکانها و امتناعها52949410.22035/jous.2024.5077.1048FAغلامرضاذاکرصالحیاستاد گروه مطالعات تطبیقی و نوآوری، مؤسسه پژوهش وبرنامهریزی آموزش عالی، تهران، ایرانJournal Article20230414The formation of a mode 2 university is rooted in the mode 2 knowledge system. While the formation of a new system of knowledge production and the institutions, networks, and tools that arise from it is undeniable, the author's question is whether these developments are happening completely, and in a timely manner? Doesn't the expansion of the mode 2 university lead to a chain of challenges and problems? Are the effects of emerging issues in mode 2 universities all positive, beneficial, and constructive? What are the possibilities and obstacles in the transition to a mode 2 university? This research is a qualitative study that uses the Boland systematic review method. The findings showed that developments are identifiable in four domains: developments in knowledge and science institutions, teaching and learning, the relationship with society and the market, and the technological domain. Then, separate lists of possibilities and obstacles were obtained for each domain. According to the findings, two different styles of discourse are in opposition to think about the future of higher education. First, the market discourse, managerialism, and technology, and second, reflective discourses that focus on deeper social structures and cultural approaches, as well as broader scientific and intellectual changes.<br />The important point , is there a way to integrate the two existing strong discourses (market and technology discourse-social discourse)? The qualitative findings indicate that integrations can only be formulated at the micro-technical level and executive initiatives. However, as for macro-structures, rules, and resource allocation, the process of change is slow, since we are dealing with the hard parts of science governance. In the current circumstances, we need to change the paradigm. The responses are slow and the changes are conservative or accompanied by resistance and stability. Therefore, the evidence suggests that the formation of the mode-2 university and its transition period will be long, although the youth are eager for it. Until the mode-2 knowledge system is formed and matures, the mode 2 university is nothing more than a slogan. This is the lesson we have learned from Gibbons.شکلگیری دانشگاه سبک دو ریشه در نظام دانش سبک دو دارد. درعینحال که شکلگیری نظام جدید تولید دانش و نهادها و شبکهها و ابزارهای برخاسته از آن غیرقابل تردید است، اما آیا این تحولات بهصورت تاموتمام و بهموقع اتفاق میافتد؟ آیا گسترش دانشگاه سبک دو به وقوع زنجیرهای از چالشها و مشکلات دامن نمیزند؟ آیا تأثیر مسائل نوظهور در دانشگاههای سبک دو همگی مثبت و سازندهاند؟ در گذار به دانشگاه سبک دو چه امکانها و امتناعهایی وجود دارد؟ این مطالعه از نوع کیفی است و درآن از روش مرور سیستماتیک بولاند استفاده شده است. یافتهها نشان داد تحولات در چهار قلمرو قابل شناسایی است: تحولات دانش و نهاد علم، آموزش و یادگیری، رابطه با جامعه و بازار و قلمرو فناوری. برای هر قلمرو فهرست جداگانهای از امکانها و امتناعها بهدست آمد. مطابق یافتهها دو سبک مختلف گفتمان برای اندیشیدن به آینده آموزش عالی در تقابل قرار میگیرند: 1) گفتمان بازار، مدیریتگرایی و فناوری؛ 2) گفتمانهای انعکاسی که بر ساختارهای اجتماعی عمیقتر و رویکرد فرهنگی و تغییرات علمی و فکری گستردهتر تمرکز دارند. آیا راهی وجود دارد که بتوان دو گفتمان قوی موجود (گفتمان بازار وفناوری-گفتمان اجتماعی) را درهم تنید؟ برآیند یافتههای کیفی بیانگر این است که تنها در سطح خرد و فنی و ابتکارات اجرایی میتوان تلفیقهایی را صورتبندی کرد. اما درمورد ساختارهای کلان، قوانین و تخصیص منابع، از آنجا که با بخشهای سخت حکمرانی علم درگیر میشویم روندتغییر کند است. در شرایط حاضر، نیازمند تغییر سرمشق و الگو هستیم. پاسخها کند و تغییرات محافظهکارانه بوده یا همراه با مقاومت و ثبات است. شواهد گویای آن است بهرغم اشتیاق جوانان، شکلگیری دانشگاه سبک دو و دوران گذار آن طولانی خواهد شد. تازمانی که نظام دانش سبک دو شکل نگیرد و قوام و بلوغ نیابد، دانشگاه سبک دو شعاری بیش نیست. این درسی است که ازگیبونز آموختهایم. بیتردید بسیاری از این تحولات به وقوع پیوسته و یا خواهد پیوست. نکته مهم این است که همه تحولات باهم و یکجا به وقوع نمیپیوندند. همچنین، شدت وقوع آنها در گستره زمان متفاوت است. آثار تحولات در هر کشور نیز متفاوت بوده و تحت تأثیر درجهٔ توسعهیافتگی و وضعیت فناوری و ساختارهای تسهیلکننده یا بازدارنده درآن جامعه است. در کشورهای درحالتوسعه ساختارهای معیوب و پیچیده و کنشهای اجتماعی پیشبینینشده (به تعبیر گیدنز) در نهاد علم وخارج آن در مقابل تغییر مقاومت خواهد کرد.https://www.jous.ir/article_494_1be3bc32e6564055d5ca3e5a354acbef.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89872120230923The formation of the professor-machine in the “Women, Life, Freedom” movement; The entanglement of social science professors with the leyboardشکلگیری استاد-ماشین در رخداد «زن، زندگی، آزادی»؛ تنیدگی استاد علوم اجتماعی با صفحهکلید316248910.22035/jous.2024.5068.1045FAحامدطاهری کیااستادیار پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایرانJournal Article20230505During the "Woman, Life, Freedom" movement, some social science professors engaged in producing critical content on Instagram and Telegram channels. These professors found themselves in the midst of unfolding events and responded by generating rapid and critical content about those occurrences. This swift and critical content production on social media platforms was a significant feature of their reaction to the events. That helped visualize what was happening and highlighted the social role of professors beyond their professional and administrative duties. Thus, the aim of this paper is to examine how social science professors enact their role on social media by producing rapid and critical content for a diverse and mass audience in cyberspace. We examined the Instagram pages and posts of professors from September to February 2022 in relation to the events of October 2022. Images, texts, and comments were studied in connection with the methods of rapid and critical content production in response to the minor events within the "Woman, Life, Freedom" movement. This research was conducted within the posthumanism paradigm using a postqualitative method. Consequently, the data were analyzed based on the creation of conceptual situations intertwined with theory and their expansion in rhizomatic writing. According to the findings, social science professors, based on their entanglement with the minor events of October 2022, created analytical ideas through image selection and text production, becoming part of the information flow in the digital communication network. Professors, in their entanglement with digital technology, transformed into a professor-machine position, executing the function of rapid and critical content production within a network. As a result, social science professors revealed varying degrees of intensity in enacting the professor-machine role.در جریان رخداد «زن، زندگی، آزادی» بعضی از اساتید علوم اجتماعی در شبکههای اجتماعی اینستاگرام و کانالهای تلگرامی به تولید محتوای انتقادی پرداختند. اساتید علوم اجتماعی در میدان رخداد قرار میگرفتند و همزمان با رخدادهای خرد و کلان، دربارۀ آنها محتوای انتقادی تولید میکردند. تولید محتوای سریع و انتقادی در شبکههای اجتماعی ویژگی مهم واکنش اساتید علوم اجتماعی در این رخداد بود. تولید محتوای سریع و انتقادی به ایجاد تجسمی از آنچه در حال رخدادن است کمک میکرد و این نقش اجتماعی استاد علوم اجتماعی را خارج از موقعیت شغلی ـاداریاش نشان میداد؛ بنابراین، هدف از این مقاله بررسی چگونگی اجرای نقش اجتماعی استاد علوم اجتماعی در شبکههای اجتماعی بهمنظور تولید محتوای سریع و انتقادی برای مخاطبان انبوه و متکثر در فضای مجازی است. ما صفحات اینستاگرام اساتید علوم اجتماعی و پستهای آنها را در فاصلۀ زمانی شهریور تا بهمن 1401 در پیوند با رخداد مهر 1401 بررسی کردیم. تصاویر، متنها، و کامنتها در پیوند با شیوههای تولید محتوای انتقادی و سریع در واکنش به خردهرخدادهای میدان «زن، زندگی، آزادی» مطالعه شدند. این پژوهش در پارادایم پساانسانگرایی و با روش پساکیفی انجام شده است. به همین سبب دادهها مبتنی بر خلق موقعیتهای مفهومی در تنیدگی با نظریه و بسط آنها در نوشتار ریزوماتیک تحلیل شدهاند. بر اساس یافتهها، اساتید علوم اجتماعی مبتنی برچگونگی تنیدهشدن آنها با خردهرخدادهای مهر 1401 بر اساس انتخاب تصاویر و تولید متن به خلق ایدههای تحلیلی میپرداختند و جزئی از جریان اطلاعات در شبکۀ ارتباطی دیجیتال میشدند. اساتید در تنیدگی با فنّاوری دیجیتال به موقعیت استاد-ماشین دگردیسی پیدا کرده بودند و در قالب پدیدۀ دگردیسگر کارکرد تولید محتوای انتقادی و سریع را در شبکهای از روابط اجرا میکردند. در نتیجه، اساتید علوم اجتماعی درجههای مختلفی را از شدت اجراییکردن نقش استاد-ماشین آشکار میکردند.https://www.jous.ir/article_489_854d9fca60b4bd07f9bb215d59ef5561.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89872120230923Platformization and datafication of university; Challenges and opportunities for higher educationپلتفرمیشدن و دادهایشدن دانشگاه؛ چالشها و فرصتها برای آموزش عالی639449010.22035/jous.2024.5080.1050FAحسینحسنیاستادیار علوم ارتباطات اجتماعی، گروه مطالعات فضای مجازی، پژوهشکده ارتباطات، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تهران، ایران0000-0003-1255-9533Journal Article20230508This article examines how the process of platformization has reshaped the higher education sector. This process, which began just in the last decade, has resulted in the emergence of a social platform. In fact, platformization refers to the penetration of mechanisms and logic of prominent digital and social media platforms into various cultural, social, and economic aspects of society. The process also influences the education sector, especially higher education. Therefore, the main objective of this study is to assess the consequences of platformization of higher education as well as the challenges and opportunities resulting from this development. This study employs a systematic review method whereas the thematic synthesis method is used to combine the results of previous studies. For this purpose, all scientific studies published between 2013 and 2023 have been collected and analyzed by going through available databases. The search process was conducted using terms related to the purpose of the study. In the course, 132 articles were found and after various stages of screening, the final study was conducted based on available conditions. Finally, 17 articles were selected, evaluated and their findings were analyzed through the thematic synthesis method. After this stage, the final analytical themes were extracted. The results showed that the increasing combination of platform mechanisms with education had various consequences for higher education, the most important being the improvement of efficiency and its transformation from university management to governance. On the other hand, the increasing marketization of universities, the adaptation of higher education to the data-based business model, and the transformation of higher education into a surveillance society are among the most important consequences of the datafication of higher education. In the end, despite some promises, the platformization of higher education jeopardizes the independence and agency of academics and creates a global corporate governance mechanism over the university institution.هدف این مقاله مطالعه نحوه شکلپذیری بخش آموزش عالی بهوسیله فرایند پلتفرمیشدن است. فرایند پلتفرمیشدن که به طور خاص از حدود یک دهه گذشته آغاز شده است، سبب ظهور جامعه پلتفرمی شده است. پلتفرمیشدن به معنای نفوذ سازوکارها و منطق پلتفرمهای بزرگ دیجیتال و رسانههای اجتماعی به ابعاد گوناگون فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جامعه است. بخش آموزش، آموزش عمومی و آموزش عالی نیز از فرایند متأثر شده است؛ بنابراین، مسئله اصلی این مقاله، مطالعه چالشها و فرصتهای ناشی از پلتفرمیشدن آموزش عالی است. این مقاله به روش مرور نظاممند انجام شده است. برای ترکیب نتایج مطالعات گوناگون از روش سنتز مضمونی استفاده شده است. به این منظور، کلیه مقالههای علمی منتشر شده طی سالهای 2013 تا 2023 گردآوری و تحلیل شدند. بر این اساس، جستوجو در کلیه پایگاههای اطلاعاتی دردسترس انجام شد. فرایند جستوجو بهوسیله اصطلاحات مرتبط با هدف پژوهش انجام شد. در این مرحله تعداد 132 مقاله یافت شد. سپس، مراحل گوناگون غربالگری طی شد و مقالهها برای بررسی اینکه واجد شرایط تحلیل هستند یا خیر ارزیابی شدند. درنهایت تعداد 17 مقاله برای تحلیل نهایی برگزیده شدند. این مقالهها مورد ارزیابی قرار گرفتند و بخش یافتههای آنها بر اساس روش سنتز مضمونی تحلیل شدند. پس از طی این مرحله مضمونهای تحلیلی نهایی استخراج شد. نتایج نشان داد که ترکیب فزاینده سازوکارهای پلتفرمی با آموزش پیامدهای مختلفی برای آموزش عالی دارد که مهمترین آنها شامل ارتقای کارایی و نیز تحول آن از مدیریت دانشگاه به سمت حکمرانی دانشگاهی است. از سوی دیگر، بازاریشدن فزاینده دانشگاه و تطابق آموزش عالی با مدل کسبوکار دادهمبنا و تبدیل شدن دانشگاه به یک جامعه نظارتی از مهمترین پیامدهای دادهایشدن آموزش عالی است. درنهایت باید گفت با وجود برخی نویدها، پلتفرمیشدن آموزش عالی پیشازپیش، استقلال و عاملیت دانشگاهیان را به مخاطره میافکند و سبب سیطره سازوکار حکمرانی شرکتی جهانی بر نهاد دانشگاه میشود.https://www.jous.ir/article_490_c410003ef13d451727aeff9082c29a5c.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89872120230923Intermedia confrontation and informal media education in Iran: A case study of the TV documentary Taqato' (Crossroad) in the context of the phenomenon known as the Green Movementمواجهه بینارسانهای و آموزش غیررسمی رسانه در ایران؛ مطالعه موردی مستند تلویزیونی تقاطع در بافتار پدیده موسوم به جنبش سبز9512349110.22035/jous.2024.5056.1041FAحسینسرفرازاستادیار علوم ارتباطات، گروه آموزشی ارتباطات، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی تهران، ایرانJournal Article20230424"Media Education" in common formal models is a product of the educational system; however, the focus of this paper is on informal models of media education, which implicitly emerge with more complex connotations compared to formal and explicit models. The issue of informal media education has become more significant due to the phenomenon of digitization in education, and the prominence of alternative teaching-learning methods intensifies it. As a result, finding educational implications outside the formal contexts of the classroom, school, faculty, university, and other official educational institutions is of great importance. The path to finding these implications is self-reflective and comes through the context of media culture, which is both constructed by the media and encompasses them. Every medium has a specific function in constructing media culture and assigning meaning to it. From the perspective of this paper, media culture is the result of a media struggle over legitimizing meanings, and media literacy will be the critical dimension embedded in the layers of this media culture—layers marked by the integration of two theoretical models of cultural analysis. In other words, educational culture in the space of the digitization of education is inherently a media culture. On one hand, a model of media literacy is presented within media culture, the most important feature of which is the ability to reflect the dynamics within media culture. One of the key features of this model is its focus on the educational aspects of all elements involved in the media culture circuit as a field of central and peripheral forces. These elements include representation, identity, production, consumption, and regulation. On the other hand, by applying a semiotic reading of the Taqato' (Crossroad) TV documentary, the paper examines the application of the proposed model in exploring the educational implications of intermedia confrontation, specifically between television as a central medium and social media as a peripheral medium in the context of the phenomenon known as the Green Movement and the events following the 2009 presidential election in Iran.آموزش رسانه در الگوهای رایج رسمی محصول نظام آموزشی است؛ اما موضوع تمرکز مقاله، الگوهای غیررسمی آموزش سواد رسانهای است که به نحو ضمنی و با دلالتهای بغرنجتر نسبت به الگوهای رسمی و صریح شکل میگیرند. مسئلهمندشدن آموزش غیررسمی رسانه بهواسطه پدیده دیجیتالیشدن آموزش و نشاندارشدن شیوههای جایگزین یاددهی-یادگیری شدت مییابد و درنتیجه یافتن دلالتهای آموزشی در بافتار خارج از متن، کلاس، و مناسبات مدرسه، دانشکده و دانشگاه و سایر نهادهای رسمی آموزش حائز اهمیت است. مسیر یافتن دلالتها بهصورت خود-بازاندیشانه از بافتار فرهنگ رسانهای میگذرد که هم برساخته رسانههاست و هم بر آنها احاطه دارد. هر رسانه در برساختن فرهنگ رسانهای و معنابخشی به آن کارکرد خاصی دارد. از منظر این مقاله، فرهنگ رسانهای حاصل نزاع رسانهها بر سر مشروعیت بخشیدن به معانی است و سواد رسانهای سویه انتقادی نهفته در لایههای این فرهنگ رسانهای خواهد بود، لایههایی که مبتنی بر تلفیق دو الگوی نظری تحلیل فرهنگ نشاندار میشوند. به تعبیری فرهنگ آموزشی در فضای دیجتالیشدن آموزش، فینفسه فرهنگی رسانهای است. بنابراین، از یک سو، مدلی از سواد رسانهای درون فرهنگ رسانهای عرضه میشود که مهمترین ویژگی آن قابلیت بازتاب پویاییهای درون فرهنگ رسانهای است؛ از دیگر ویژگیهای این مدل توجه به سویه آموزشی تمام عناصر (عناصری چون بازنمایی، هویت، تولید، مصرف و تنظیم ) درگیر در چرخه فرهنگ رسانهای به مثابه میدانی از نیروهای مرکزی و حاشیه است؛ از دیگر سو، با خوانش نشانهشناختی از مستند تلویزیونی تقاطع، کاربست مدل پیشنهادی در واکاوی دلالتهای آموزشی مواجهه بینارسانهای، بهطور خاص مواجهه تلویزیون بهعنوان رسانه مرکزی و رسانههای اجتماعی در مقام حاشیه، درون بافتار پدیده موسوم به جنبش سبز و وقایع پس از انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۸ بررسی میشود.https://www.jous.ir/article_491_559cb990c9dffd8675f6bc2186971dc2.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89872120230923A sociological analysis of academic ethics and identity in the Corona era: A mixed studyتحلیل جامعهشناختی اخلاق و هویت دانشگاهی در دوران کرونا؛ یک مطالعه ترکیبی12514749210.22035/jous.2024.5071.1046FAزهراماهراستادیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0000-0001-7925-7543Journal Article20230423With the spread of the corona virus in Iran and elsewhere in the world, universities were forced to either close and implement the virtual education program without planning, which not only lacked the necessary structures rather professors and students too had been unprepared for the given scenario. The main purpose of this research is to investigate the perceptions and lived experience of professors and students at the University of Isfahan with regard to the status of "academic identity" and "normative commitment" in virtual scientific communities. This research has applied a mixed approach (qualitative-quantitative) to study the subject under investigation. In the qualitative part, the "phenomenology" method has been used while in the secondary quantitative stage, in order to collect the required data, using quota sampling method, 390 people were selected for interview through a questionnaire. The findings showed that harms related to normative commitment in the University of Isfahan were: scientific dishonesty, violation of privacy, formal and unreal presence, abnormality in evaluation and misuse of technology. Also, there were the deficiency of academic identity in the course of virtual education, which has crystallized in the form of weakness of individual and collective academic identity and deficiency of social presence.با شیوع ویروس کرونا در ایران و جهان، دانشگاهها در شرایطی ناچار به تعطیلی و اجرای بدون برنامهریزی برنامه آموزشهای الکترونیکی شدند که نه ساختارهای لازم را در اختیار داشتند و نه اساتید و دانشجویان آمادگیهای لازم را کسب کرده بودند. هدف اصلی این پژوهش بررسی ادراکات و تجربه زیسته استادان و دانشجویان دانشگاه اصفهان از وضعیت «هویت دانشگاهی» و «تعهد هنجاری» در اجتماعات علمیِ مجازی در دانشگاه اصفهان است. از لحاظ روششناختی، این پژوهش، رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) را برای مطالعه موضوع مورد بررسی انتخاب کرده است. در بخش کیفی، از روش «پدیدارشناسی» استفاده شده است. در مرحله کمیِ ثانویه، برای گردآوری اطلاعات مورد نیاز، با استفاده از شیوه نمونهگیری سهمیهای، 390 نفر برای مصاحبه انتخاب شدند و توسط پرسشنامهای با سؤالات بسته مورد مصاحبه قرار گرفتند. یافتهها نشان داد که مهمترین آسیبهای مربوط به تعهد هنجاری در دانشگاه اصفهان عبارتاند از: عدم صداقت علمی، نقض حریم خصوصی، حضور صوری و غیرواقعی، ناهنجاری در ارزشیابی و سوء استفاده از فناوری. همچنین با کاستیِ هویت دانشگاهی در دوره آموزش مجازی مواجه هستیم که در قالب ضعف هویت دانشگاهی فردی و جمعی و کاستی حضور اجتماعی متبلور شده است. در واقع، آموزش مجازی، توانایی توسعه اجتماع اخلاقی و هنجارمند کردن مسائل و روشها را در اجتماعات دانشگاهی نداشته است و منجر به ضعف هویت دانشگاهی در بین استادان و دانشجویان شده است. به نظر میآید اخلاقیات دانشگاهی و هویت سیال کنشگران آکادمیک در عرصه سایبر اساساً نیازمند طراحی کدهایی جدید است که نمیتواند به صورت بخشنامهای و از بالا به پایین تنظیم شود.https://www.jous.ir/article_492_55a7cf9c71f1c9c495413f934dd1a158.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89872120230923The birth and transformation of digital university; Digitalization and digital transformation of the universityتولد و تحول دانشگاه دیجیتال؛ دیجیتالشدن و تحولهای دیجیتال دانشگاه14918949310.22035/jous.2024.5082.1051FAصدراخسرویاستادیار، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی،اجتماعی و تمدنی، تهران، ایران0000-0002-6686-8916Journal Article20230320Covid-19 pandemic was a practical turn from in-person on-campus university classes to distance online learning, and was also a theoretical turn in construction and conceptualization of university. Because of the virtualization of classes (also because of the possibility of submitting, proceeding, and following-up the non-educational processes) through the internet (i.e. via a remote access), virtual university transfigured from a peripheral signifier to the central element in the discourse on university. Virtual educational and virtual procedures are not specific specification of only a few educational programs or higher education (HE) institutes any more. They were the main mode of delivery of education and providing students services for at least one academic year during the covid-19 pandemic. Before that, virtual university and virtualization were conceived and perceived only as a sub-discourse in HE system in Iran. But in the recent years, online courses and blended learning programs, became a substitute mood of instruction in case of crisis or emergency, but they have been alternatives for graduate and continuing education, adult and lifelong learning, community education and organizational training for pre-service or in-service practitioners or professionals. But they have always been called as electronic or online learning, or virtual classes or courses. For two decades, the keyword of digital university was not popular or prevalent. Even the processes of transferring materials and services to these HE institutes were called virtualization (not digitalization of university). But amid covid-19, digitalization of university became a trend in the practice of educational management, and also became a discourse in the discipline of HE development planning. So the digital university rose and raised. Still there are questions: 1. What the term digital refers to about the university? 2. In which socio-textual discourses, digitalization of university has been elaborated and articulated? 3. What digitization, digitalization, and digital transformation discursify about university; i.e. signifying which ontological, epistemological, and methodological discourses, and organizational changes, and the changes in the relationships of the university and the social context. Answering these questions requires re-recognition of the digitalization of the university (and the birth of digital university) which was briefly introduced.همهگیری کرونا، چرخشی عملی از ارائه حضوری به غیرحضوریِ آموزش دانشگاهی، و چرخشی نظری در برساخت و ادراک مفهوم دانشگاه و نقش فناوری در فرایندهای آموزشی و پیراآموزشی (اداری، حقوقی، و مالی) دانشگاه بود؛ زیرا با مجازیشدن کلاسهای دانشگاه و امکان درخواست، انجام، و پیگیری فرایندهای پیراآموزشی از راه دور، مجازیبودن (یا شدنِ) دانشگاه از یک دالِّ پیرامونی (پیشاکرونا) به یک مدلولِ مرکزی (کرونا) تبدیل شد. مجازیبودن فرایندهای آموزشی و پیراآموزشی، دیگر صرفاً صفت برخی دورههای آموزشی و برخی مراکز دانشگاهی نبود، و فقط به برخی برنامههای دانشگاهی دلالت نداشت و برای یک سال تحصیلی، شکل غالب ارائه آموزش و انجام خدمات دانشجویی بود. دانشگاه مجازی (و مجازیشدن دانشگاه) تا آن زمان، یک خردهگفتمان در نظام آموزش عالی ایران بود؛ ولی در سالهای اخیر، درسها و دورههای مجازی، نه فقط جایگزین آموزش حضوری در شرایط اضطراری شدند، بلکه در قالب تحصیلات تکمیلی و آموزش حین خدمت کارکنان نیز در دستور کار قرار گرفتند. اما همواره از آنها به آموزش الکترونیکی، یا دانشگاه مجازی یا دوره مجازی یاد شده است، و استفاده از کلیدواژه دانشگاه دیجیتال در این بافت متداول نبوده است. حتی فرایند انتقال درسها و دورهها به این مراکز یا مؤسسهها نیز مجازیشدن آموزش (نه دیجیتالشدن دانشگاه) خوانده میشد. ولی در دوره پساکرونا، دیجیتالشدن دانشگاه، به روندی در مدیریت آموزشی و گفتمانی در رشته برنامهریزی توسعه آموزش عالی تبدیل شد و کلیدواژه دانشگاه دیجیتال، متولد و متداول شد. در اینجا سه پرسش مطرح است: 1. صفت دیجیتال، به چه درباره دانشگاه دلالت دارد؟ 2. دیجیتالشدن دانشگاه، در چه قاب زمانی و قالب زبانی، تفصیل و مَفصلبندی شد؟ 3. دیجیتایز شدن، دیجیتالشدن، و تحولهای دیجیتال، به مثابه وقتههای کانونی گفتمان متنی در این زمینه، به چه گفتمانهای هستیشناختی، معرفتشناختی، و روششناختی درباره دانشگاه، تحولهای سازمانی آن، و تحول در ارتباط دانشگاه با بافت اجتماعی آن اشاره دارند؟ پاسخگویی به این پرسشها، نیازمند بازشناسیِ بازنماییِ فرایند دیجیتالشدن دانشگاه و مفهوم دانشگاه دیجیتال است که در این مقاله، کوشش شده است به آن پرداخته شود.https://www.jous.ir/article_493_2f55707d4193dc27118a0f19a1985716.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89872120230923A critical review of the book “Conceptualizing the Digital University: The Intersection of Policy, Pedagogy and Practice” and its Persian translationمروری نقادانه بر کتاب «مفهومسازی دانشگاه دیجیتال: تلاقی سیاستگذاری،فن تعلیم و کردار» و ترجمه فارسی آن19119749510.22035/jous.2025.5358.1078FAعبداللهکریمزادهاستادیار گروه مطالعات ارتباطات پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی و تمدنی وزارت علوم، تهران، ایران0000-0001-9205-0475Journal Article20230611The book Conceptualizing the Digital University: The Intersection of Policy, Pedagogy and Practice by Johnston et. al. (2019) and its Persian translation published by the Iranian Institute for Cultural, Social and Civilization Studies is a timely book on digital university that critically discusses how and why the universities are dominated by neo-liberalism in the light of digital transformation. In challenging the reductionist accounts of digital university by developers of digital cultures, it accuses them of suppressing the humanistic values of university and undermining the social agency of the professors and students and of strengthening a neo-liberal culture. Thus, it casts doubts on the emancipatory perspectives of digital university. To provide an alternative narrative of the digital university, the book first analyzes the neoliberal context of the digital university and its meanings, providing a new articulation of the digital university by borrowing from Paulo Freire's concepts such as academic praxis, critical pedagogy, social agency and social justice. It claims that Neoliberalism weakens the university and marginalizes the socio-cultural and humanistic values of education by resorting to the digital university discourse, and to adjust this situation, it is necessary to turn to academic praxis and critical pedagogy. By combining theory and practice and by creatively and critically synthesizing the existing literature, the book has been able to reconceptualize the digital university, but due to it focusing too much on abstract analyzes and not providing a clear definition of key concepts, it has not been able to provide a concrete model, or an adequate account of digital university. The Persian translation of the book, despite its maximum fidelity to the original and its accuracy in finding the target equivalents, is not adequate enough in terms of syntax, spelling and punctuation marks.چکیده<br /><br />کتاب «مفهومسازی دانشگاه دیجیتال:تلاقی سیاستگذاری،فن تعلیم و کردار»، نوشته جانستون و همکاران (2019) که ترجمه فارسی آن توسط انتشارات پژوهشگاه مطالعات فرهنگی،اجتماعی و تمدنی وزارت علوم به قلم حسین حسنی (1402) منتشر شده است، از جمله کتابهای بهنگام در مورد دانشگاه دیجیتال است که با لنزی انتقادی به واکاوی چرایی و چگونگی بلعیده شدن دانشگاهها توسط نئولیبرالیسم در پرتو تحولات دیجیتال پرداخته و ضمن به چالش کشیدن روایتهای تقلیلگرایانه از مفهوم دانشگاه دیجیتال که از سوی توسعه دهندگان فرهنگهای دیجیتال ارائه میشود، چنین روایتهایی را به سرکوب ارزشهای انسانگرایانه دانشگاه و تضعیف عاملیت اجتماعی اساتید و دانشجویان و تقویت فرهنگ نئولیبرالی متهم میکند و در چشماندازهای رهاییبخش مدعیان دانشگاه دیجیتال ایجاد تشکیک میکند. نویسندگان کتاب در راستای ارائه روایتی بدیل از دانشگاه دیجیتال، ابتدا بافت نئولیبرالیستی دانشگاه دیجیتال و معانی آن را تحلیل میکنند، و سپس با وامگیری از مفاهیم پائولو فریره از قبیل پراکسیس دانشگاهی،پداگوژی انتقادی، عاملیت اجتماعی و عدالت اجتماعی یک صورتبندی جدیدی از دانشگاه دیجیتال ارائه میدهند. ادعای آنان این است که نئولیبرالیسم با توسل به گفتمان دانشگاه دیجیتال باعث تضعیف دانشگاه و به حاشیه رانده شدن ارزشهای فرهنگی-اجتماعی و انسانگرایانه آموزش میشود و برای تعدیل این وضعیت باید به پراکسیس دانشگاهی و پداگوژی انتقادی روی آورد. این کتاب با در هم آمیزی نظریه و عمل و با سنتزسازی خلاقانه و نقادانه از ادبیات موجود توانسته است در مفهومسازی دانشگاه دیجیتال طرحی نو دراندازد، اما به دلیل تمرکز بیش از حد بر تحلیلهای انتزاعی و عدم ارائه تعریفی مشخص از مفاهیم کلیدی نتوانسته است مدلی انضمامی و بسنده از دانشگاه دیجیتال ارائه دهد. ترجمه فارسی این کتاب به رغم وفاداری حداکثری به متن اصلی و دقت در معادلیابی تعابیر و اصلاحات فنی، از حیث نگارشی بسندگی لازم را ندارد و انواع انحرافات نگارشی،سجاوندی و رسمالخطی در سرتاسر متن مقصد به چشم میخورد. وجود این انحرافات به تنزل کیفیت ترجمه منجر شده است.https://www.jous.ir/article_495_35051070e572e47d2c26c241ab88307f.pdf