پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89871320230321The typology of academic women’s understanding of holding managerial positions in higher education fieldsگونهشناسی فهم زنان دانشگاهی از تصدی مناصب مدیریتی در میدان آموزش عالی73145410.22035/jous.2023.5041.1039FAمحمد تقیکرمی قهیدانشیار گروه مطالعات زنان، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانزینبمرادی نژاددانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی0000-0003-2681-8284Journal Article20221105The increasing presence of women in higher education arenas has been one of the most important developments over the past few decades. However, their understanding of holding managerial positions in academia seems an important topic to be dealt with and the current paper is an attempt in this regard. For this, a conceptual framework is compiled with an interpretive approach relying on sensitive concepts such as culture, double hermeneutics and glass ceiling from the views of Max Weber, Anthony Giddens and Morris et al. In order to achieve the goal, the thematic analysis method and an in-depth individual interview technique were used. The statistical population was faculty members and female doctoral students of Allameh Tabatabai University, 18 of them were selected by purposeful sampling and individual interview techniques. Based on the results, five types of desperate protestors, survivors of the competition, dependent shadow sitters, isolated familyists, and waiting intentions were extracted. The findings revealed three important points: 1. University in Iran is part the society and socio-cultural structure. The issue of women on managerial positions has a deep connection with social issues, and it should be seen in the light of the country’s structure as a whole. 2. Today, Iranian women hold numerous managerial positions in the higher education domain. Of course, it goes to their level of awareness and activism which help them enter into the realm of academia. 3. Regarding the women’s presence in higher education fields, one should not go to the prevailing narrative and issue a general verdict for all of them.یکی از مهمترین عرصههای تحولات در چند دهه گذشته، روند افزایش کمّی حضور زنان در عرصه آموزش عالی بوده است. به نظر میرسد که چگونگی فهم آنها از تصدیگری مناصب مدیریتی در این عرصه نیز نکته قابل مطالعه و پژوهش است. بدین سبب، هدف مقاله حاضر گونهشناسی فهم زنان دانشگاهی از تصدی مناصب مدیریتی در میدان آموزش عالی است. به این منظور، با رویکردی تفسیری و با اتکا به مفاهیم حساسی همچون فرهنگ، هرمنوتیک مضاعف و سقف شیشهای منبعث از دیدگاههای ماکس وبر، آنتونی گیدنز و موریس و همکاران، چارچوب مفهومی تدوین شد. بهمنظور نیل به هدف تحقیق، از روش تحلیل مضمون و تکنیک مصاحبه فردی عمیق استفاده شد. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه اعضای هیئت علمی و دانشجویان دکتری زن دانشگاه علامه طباطبایی بودهاند که با روش نمونهگیری هدفمند و با تکنیک مصاحبه فردی، 18 نفر انتخاب شدهاند. یافتههای پژوهش با روش تحلیل مضمونی مورد بررسی قرار گرفتهاند. براساس نتایج این پژوهش، پنج تیپ معترضان مأیوس، جاماندگان میدان رقابت، سایهنشینان وابسته، خانوادهگرایان گوشهگیر و نیتمندان منتظر استخراج شد. علاوهبر این، نتایج پژوهش حاکی از سه نکته مهم است: 1. دانشگاه در جامعه ایران تابعی از کلیت جامعه و بهاصطلاح ساختار اجتماعی ـ فرهنگی است. مسئله حضور زنان دانشگاهی در مناصب مدیریتی پیوند عمیقی با بقیه مسائل جامعه دارد و باید آن را در کل مجموعه دید و به عبارتی، به ساختار کلان فرنگی توجه کرد و با عنایت به این مسئله، به چارهجویی و ارائه راهکار پرداخت؛ 2. زنان ایران امروز، در مواجهه با تصدیگری مناصب مدیریتی در حوزه آموزش عالی، متکثر هستند. البته، باید به این نکته اشاره کرد که تکثر آنها به عرصه آگاهی و کنشگری نیز کشیده شده است. از اینرو، از آنجا که آگاهی و منشأ آن در افراد متفاوت است، بهتبع، گزینش نحوه مواجهه نیز متفاوت خواهد شد و بهدنبال آن، شاهد تکثر تیپها و دستههای آنها خواهیم بود؛ 3. درباره حضور زنان در دنیای آموزش عالی و تصدیگری مناصب این میدان، هم در سطح توصیف، هم در سطح تبیین و هم در سطح تجویز، نباید بهسمت فراروایت رفت و یک حکم کلی در مورد تمامی آنها صادر کرد.https://www.jous.ir/article_454_e44fea3bec53bcea3b7513ccef5857ac.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89871320230321Women in Iran's higher education management: A double-glazed glass ceiling over the shuttered gates of facultiesزنان در مدیریت آموزش عالی ایران: سقف شیشهای دوجداره بر فراز گذرگاه مسدود دانشکدهها336145310.22035/jous.2023.5003.1027FAلیلافلاحتیدانشیار جنسیت و توسعه، گروه مطالعات زنان، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایرانJournal Article20221017A glance at the participation of women in higher education across the world shows that the presence of women in higher education has been increasing steadily since the 1970s, and in Iran, this process has witnessed a dramatic growth in line with the policy of educational justice. This growing trend of women's participation raised the idea of feminization of higher education in Iran although the evaluation of achievements indicates the existence of stable gender inequalities at different aspects of higher education. The purpose of this study is to investigate the share of women in the management positions of the Ministry of Science, Research and Technology. The data were collected through a questionnaire distributed among female managers of the Ministry in 2020-2021. Findings revealed that the share of women in management positions is less than 10% and at the same time they are facing a double-glazed glass ceiling. In the first layer of this ceiling, a small share of women in the scientific ranks, including assistant professor (15%) and full professor (5%) prevent them to achieve higher level of managerial positions in higher education. This process is a reflection of the concept of leaky pipelines in the structure of higher education in Iran, which reflects the fact that women fall in the promotion process. In the second layer, the large share of women in the positions of department management and deputy of faculties (97 percent) and the small share in to university administrable positions (3 percent) indicate gender inequality. The findings showed that a total of 97% of women's managerial positions are limited to the faculties, and the positions outside of the faculties are negligible. In other words, the faculties have shuttered gates to allow women to enter, meanwhile, the double-glazed glass ceiling rests over the administrative staircase of higher education.نگاهی اجمالی به مشارکت زنان در آموزش عالی در سراسر جهان نشان میدهد که از دهه 70 میلادی، حضور زنان در آموزش عالی روند افزایشی به خود گرفته و در ایران نیز، با اتخاذ سیاستهای توسعه عدالت آموزشی، با رشد معناداری مواجه بوده است. روند روبهرشد مشارکت زنان در آموزش عالی ایران در دهه 80 شمسی، ایده زنانه شدن آموزش عالی را مطرح کرده بود، در حالیکه ارزیابی دستاوردها پس از دو دهه، بیانگر وجود نابرابریهای جنسیتی پایدار در سطوح مختلف آموزش عالی است. هدف پژوهش حاضر بررسی سهم زنان در پستهای مدیریتی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است و دادهها از طریق پرسشنامه توزیعشده بین مدیران زن وزارت علوم در سال 1400-1399 جمعآوری شده است. تحلیل یافتهها نتایج نشان میدهد که سهم زنان در موقعیتهای مدیریتی کمتر از 10 درصد است و در عین حال، با سقف شیشهای دوجداره روبهرو هستند. در لایه اول این سقف، سهم اندک زنان در ردههای علمی، اعم از دانشیاری (15 درصد) و استادی (5 درصد)، باعث شده است که آنها فرصت دستیابی به موقعیتهای مدیریتی بالاتر را، که نیازمند برخورداری از مرتبه استادی و دستکم دانشیاری است، نداشته باشند. این فرایند بازتابی از مفهوم خطوط لوله دارای نشتی در ساختار آموزش عالی ایران است که براساس آن، زنان در فرایند ارتقا دچار ریزش میشوند و سهم کمتری در مراتب بالاتر علمی دارند. در لایه دوم سقف شیشهای، سهم پرتعداد زنان در سِمَتهای مدیریت گروه و معاونت دانشکدهها (97 درصد) و سهم اندک در سِمَتهای معاونت و ریاست دانشگاه (3 درصد) بیانگر نابرابری جنسیتی در موقعیتهای مدیریتی است. یافتهها نشان دادند که در مجموع، 97 درصد از پستهای مدیریتی زنان به درون دانشکدهها محدود میشود و موقعیتهای خارج از آن برای زنان محدود و ناچیز است. به عبارت دیگر، گذرگاه دانشکدهها برای عبور زنان مسدود است و در عین حال سقف شیشهای دوجدارهای بر فراز پلکان مدیریتی آموزش عالی استوار است.https://www.jous.ir/article_453_49ae49a23f67c759bf4fc791ba842aa2.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89871320230321Analyzing women's empowerment from the perspective of Alzahra University studentsواکاوی مفهوم توانمندسازی زنان از منظر دانشجویان دانشگاه الزهرا638445110.22035/jous.2023.5039.1038FAسعیدهپورخزاییدانشجوی دکتری گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران0000-0002-6432-0666گلنارمهراناستاد گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانپرویناحمدیدانشیار گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران0000-0003-3398-1653فریباعدلیدانشیار گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانJournal Article20221017A country needs the participation of all members of society, including women to achieve sustainable development. Women make up half of the population, which is especially important to pay attention to their needs, issues, problems, and prepare programs for their training and empowerment. In other words, empowering women is one of the important components of that endeavor. From this point of view, this research aims to analyze women's empowerment from the point of view of students of Alzahra University, a women higher academic institution in Tehran. The research is qualitative based on a semi-structured interview with 50 students in the academic year of 2022-2023. Based on the findings, the concept was categorized into six dimensions: psychological (with the components of freedom of expression, right to choose, decision making, planning, purposefulness, management of emotions, personal life skills, attention to existential value, self-belief, trust to ego, sense of satisfaction, responsibility, solving personal problems, ethics, independence, strong spirit, strong character and courage), social (with the components of communication, respect, social awareness, media literacy and social presence), family (with the components of interaction, having the power and skill of family life), political (macro-level decision-making and political literacy), the economic dimension (with job and income components) and knowledge (with the component of attention to the value of science). This research helped understand the concept of women's empowerment and can play a key role in the policy making.چند دهه است که کشورهای جهان به اهمیت توسعه در جهت رسیدن به تعالی انسانها، رفع نابرابری و ایجاد عدالت اجتماعی پی برده و رسیدن به اهداف توسعه را محور سیاستگذاریهای کلان خود قرار دادهاند. کشور برای رسیدن به توسعه پایدار نیاز به مشارکت همه اعضای جامعه دارد. از آنجا که زنان نیمی از جمعیت جامعه را تشکیل میدهند و رسیدن به برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان از مؤلفههای مهم توسعه پایدار محسوب میشود، توجه به نیازها، مسائل، مشکلات آگاهسازی و تهیه برنامههایی جهت توانمندسازی زنان از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا زنان تا توانمند نشوند، نمیتوانند به کشور در جهت تحقق اهداف توسعه کمک کنند. بنابراین، توجه به زنان و توانمندسازی آنها مسئلهای مهم برای کشور محسوب میشود. از اینرو، در این پژوهش، پژوهشگر قصد دارد با طراحی پژوهشی با رویکرد کیفی و (در سپهر فلسفی) تفسیرگرایی و با روش تحلیل تماتیک، مفهوم توانمندسازی زنان از دیدگاه دانشجویان دانشگاه الزهرا را تبیین کند. مشارکتکنندگان این پژوهش دانشجویان زن دانشگاه الزهرا در دوره کارشناسی بودند که با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. با توجه به یافتههای پژوهش، مفهوم زن توانمند با توجه به نگاه دانشجویان زن در شش بُعد مطرح شده است که عبارتاند از: بُعد روانشناختی (با مؤلفههای آزادی بیان، حق انتخاب، تصمیمگیری، برنامهریزی، هدفمندی، مدیریت عواطف، مهارت زندگی شخصی، توجه به ارزش وجودی، خودباوری، اعتماد به نفس، حس رضایت، مسئولیتپذیری، حل مشکلات شخصی، اخلاقیات، استقلال، روحیه قوی، شخصیت قوی و شجاعت)؛ بُعد اجتماعی (با مؤلفههای ارتباط، احترام، آگاهی اجتماعی، سواد رسانهای و حضور اجتماعی)؛ بُعد خانوادگی (با مؤلفههای تعامل، برخورداری از قدرت و مهارت زندگی خانوادگی)؛ بُعد سیاسی (با مؤلفههای تصمیمگیری در سطح کلان و سواد سیاسی)؛ بُعد اقتصادی (با مؤلفههای شغل و درآمد)؛ و بُعد دانش (با مؤلفه توجه به ارزش علم). این پژوهش به درک مفهوم توانمندسازی زنان میان دانشجویان دختر کمک کرد؛ لذا میتواند در سیاستگذاری و برنامهریزی توانمندسازی زنان نقش کلیدی ایفا کند.https://www.jous.ir/article_451_941e1aaaba585b952b62c14a3a175a61.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89871320230321Gender stereotypes and their footprint on female labor market: The origin of choices and preferencesباورهای مبتنیبر جنسیت و ردپای آنها در بازار کار دختران دانشآموخته: خاستگاه انتخابها و ترجیحها8511245010.22035/jous.2023.5010.1031FAسمیهفریدونیاستادیار گروه آیندهپژوهشی و نظریهپردازی در آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی، تهران، ایران0000-0003-2529-8758Journal Article20221108Female employment, which has always been a very important and challenging issue around the world, is not an exceptional to Iran. Over the past two decades, Iranian females have become the most important costumers of higher education. A large number of social activists and even some governments have worked to facilitate females' employment. However, the rate of female employment in Iran has been significantly less than the global average. It seems that, there are some missing elements, which are rooted in social beliefs. This research has been designed based on interpretive paradigm, qualitative approach and thematic analysis method, in order to respond to this main question: Why despite increasing female university students and graduates, there is no significant change in the rate of females' employment? The research participants included 46 female and male high school students (who were about to enter higher education) and 35 female higher education students from 9 Iranian provinces. Findings showed that gender-based norms in defining females’ role and responsibilities, especially about employment, have highlighted students' beliefs. On the other hand, female higher education students have defined employment as an ornamental good. They also defined the important role of university as an opportunity for them to social presence, which provides intellectual independence as well. In line with Becker's Theory, gender beliefs and female points of views about employment and university have serious share to build employers' tastes, which can lead to the separation of females from labour market.موضوع اشتغال زنان، همچنانکه در سطح جهانی همواره موضوعی بسیار مهم و چالشبرانگیز بوده است، در ایران هم از این نگاه مستثنی نیست. در حدود دو دهه گذشته، دختران بزرگترین مشتریان آموزش عالی در ایران شدهاند، بسیاری از رشتهها ظاهری دخترانه به خود گرفتهاند، بسیاری از فعالان اجتماعی زنان برای ورود زنان به بازار اشتغال تلاش کردهاند، و برخی دولتها هم در دهه اخیر تلاشهایی در این زمینه داشتهاند. با اینحال، نرخ اشتغال زنان، بهویژه زنان دانشآموخته، در ایران همچنان بسیار پایینتر از آمارهای جهانی است. به نظر میرسد که عوامل مفقود دیگری وجود دارند که شاید ریشه در باورهای اجتماعی در حوزه اشتغال زنان دارند. این پژوهش، با طراحی تحقیقی در سپهر فلسفیِ تفسیرگرایی و با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای تماتیک، به دنبال پاسخ به این سؤال اصلی است که چرا در عین افزایش آمار دختران دانشآموخته، همچنان تغییر چشمگیری در ورود آنها به بازار کار دیده نمیشود. یافتههای بهدستآمده از مصاحبه با ۴۶ دختر و پسر دانشآموز دبیرستانی در معرض ورود به آموزش عالی و 35 دختر دانشجو در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد از ۹ استان گیلان، خراسان جنوبی، هرمزگان، تهران، خراسان رضوی، خوزستان، قم، سیستان و بلوچستان و کردستان نشان میدهند که هنجارهای مبتنیبر جنسیت برای تعریف نقش و مسئولیتهای زنان، بهویژه در حوزه اشتغال، جایگاه جدی در میان باور مشارکتکنندگان دانشآموز داشتهاند. از سوی دیگر، دختران دانشجو هم به اشتغال بهعنوان کالای زینتی نگاه میکنند و مهمترین نقش دانشگاه را در فراهم آوردن امکان حضور و بروز اجتماعی خود جستوجو میکنند که به آنها نظام ارزشی جدید مبتنیبر استقلال فکری میدهد. همراستا با نظریه گری بکر، باورهای مبتنیبر جنسیت و نگاه دختران به مفهوم اشتغال و نقش دانشگاه، نقش جدی در شکل گرفتن ذائقهها یا رجحانهای کارفرمایان و حتی کارکنان بازی میکنند و میتوانند به جدا ماندن دختران دانشآموخته از بازار کار منتهی شوند.https://www.jous.ir/article_450_f5f8590cd58a54e94377e6ae2eded4d9.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89871320230321The narratives of women entrepreneurs about the impact of higher education on entrepreneurial activitiesروایت زنان کارآفرین از تأثیر آموزش عالی بر کنش کارآفرینانه11313644510.22035/jous.2023.5006.1030FAزهرامیرحسینیاستادیار گروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران0000-0001-6201-7834زینبشفیعیاستادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانصغریعاشوریکارشناسی ارشد مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانJournal Article20221208Over the past three decades, there has been a phenomenal increase in Iranian students in different levels of higher education. And according to the Iranian Statistical Center as reflected by the media, women have overtaken men in entering universities despite the fact that many of them do not get the opportunity to obtain official jobs. Thus, some of the female university graduates opt for entrepreneurship in order to participate in the socio-economic domain of the country. This study aims to understand the narratives of women entrepreneurs regarding the impact of higher education on their entrepreneurial activities. This is a qualitative research based on phenomenological studies. To this aim, in-depth interviews were conducted with 14 women entrepreneurs. Four main categories extracted include: passion/boredom contradiction, university as a platform for transformation, university as a medium for networking, and the academic field of creativity potentials. Additionally, ten sub-categories were: getting rid of official formalities and system subjugation as staff, nurturing or flourishing creativity and capability, learning fundamentals of entrepreneurship, changes in vision, personality growth and excellence, entrepreneurship and networking, entrepreneurial benefit from diligence to networking, ability and interest convergence in education, and educational guidance. The results indicate that universities are considered gateways to entrepreneurship for female students. Therefore, providing the grounds for establishing or connecting with various networks, promoting self-confidence and morale, and helping students flourish in their abilities will lead to the advancement of entrepreneurship among women and their social, family and individual status.در طول سه دهه اخیر، افزایش متقاضیان تحصیل در مقاطع مختلف آموزش عالی از پدیدههای قابلتوجه بوده است. در این میان، براساس گزارش مرکز ملی آمار کشور و بازتابهای رسانهای این گزارش، زنان در ورود به دانشگاهها گوی سبقت را از مردان ربودهاند. در میان فارغالتحصیلان دانشگاهها نیز، آمار زنان بیش از مردان است. این در حالی است که عده زیادی از آنها فرصت دستیابی به شغلهای رسمی را ندارند. بنابراین، از میان زنان فارغالتحصیل دانشگاهی، برخی جهت حضور در عرصههای اجتماعی ـ اقتصادی وارد میدان کارآفرینی میشوند. پژوهش حاضر با هدف فهم روایت زنان کارآفرین از تاثیر آموزش عالی بر کنش کارآفرینانه و با استفاده از روش کیفی و مطالعات پدیدارشناسانه انجام شده است. بدینمنظور، با چهارده زن کارآفرین، که دارای تحصیلات دانشگاهی بودند، مصاحبههای عمیق کیفی صورت پذیرفته است. نتایج این تحقیق، در مجموع، دربردارنده چهار مقوله اصلی: «تقابل شور و ملالت»، «دانشگاه بستری برای تحول»، «دانشگاه حلقه واصل شبکهسازی» و «پتانسیل رشته دانشگاهی خلاقیتپروری»، نُه مقوله فرعی: «رهایی از چارچوبها و انقیاد نظام اداری و کارمندی»، «پرورش و شکوفایی خلاقیت و توانمندی»، «آموختن الفبای کارآفرینی»، «تغییر بینش»، «رشد و تعالی شخصیت»، «دانشگاه و شبکهسازی کارآفرینی»، «انتفاع کارآفرینی از اهتمام به شبکهسازی»، «همگرایی توانمندی و علاقه در تحصیل» و «هدایت تحصیلی»، و همچنین پنجاهوشش کد اولیه است. نتایج پژوهش نشان میدهند که دانشگاه برای زنان دانشگاهی معبری بهسوی کارآفرینی است و با فراهم نمودن شبکههای ارتباطی متعدد، ایجاد روحیه خودباوری، و شکوفایی توانمندیهای دانشجویان سبب پیشبرد کارآفرینی زنان و بازیابی جایگاه اجتماعی، خانوادگی و فردی آنان میشود. انتخاب رشته دانشجویان، اگر براساس علاقه و دغدغهشان صورت گرفته باشد، قابلیت این را دارد که به کمک مؤلفه خلاقیت، زنان را بهسوی ایجاد کسبوکار سوق دهد.https://www.jous.ir/article_445_67f7fb873eaf29526a11a9b7ac33bfac.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89871320230321Gender relations in the mindset of students in Tehran universitiesمناسبات جنسیتی در ذهنیت دانشجویان دانشگاههای شهر تهران13716345510.22035/jous.2023.5002.1026FAخدیجهکشاورزاستادیار جامعهشناسی، گروه مطالعات زنان، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایران0000-0003-0416-0557Journal Article20221108The subject of this research is the understanding of students' attitudes towards gender relations. Connell's theories of “gender order” and Bourdieu's “male dominance” have provided the conceptual framework for this study. Research data were collected using a qualitative approach and through semi-structured interviews with 32 female and male students of three universities in the Iranian capital i.e., University of Tehran, Amirkabir University of Technology and Alzahra University. The data were analyzed thematically that finally revealed three main themes and eleven sub-themes and showed that the students had three distinct approaches to gender relations: One group considered gender discrimination to be of little importance. They justified gender inequality based on natural differences, colluded with patriarchal values, and were somehow satisfied with lesser responsibility on the part of women in some fields. The second group constituted a large part of the participants, and was sensitive to gender discrimination. Within this group, most of female students had either experienced discrimination in their family life since childhood, or faced gender discrimination in the university and the labor market. Most of the male students in this group were aware of their gender-based privileges. The third group constituted a minority that was active in promoting legal gender equality within university associations or promoting student publications, etc. However, even among these activists, there was obvious frustration towards changing the laws. In some cases, this encouraged them to emigrate. Most of participants believed that universities play a positive role in their intellectual transformations, particularly in the field of gender relations. That said that the university usually provides a platform for interaction among students which can help bring changes to values and attitudes.موضوع این پژوهش فهم ذهنیت دانشجویان نسبت به مناسبات جنسیتی است و چارچوب مفهومی آن از نظریههای نظم جنسیتی کانل و سلطه مذکر بوردیو اخذ شده است. دادههای پژوهش با رویکرد کیفی و از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با ۳۲ دانشجوی دختر و پسر در سه دانشگاه تهران، امیرکبیر و الزهرا واقع در شهر تهران جمعآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. تحلیل مضمون مصاحبههای انجامشده 11 مضمون فرعی و 3 مضمون اصلی را آشکار کرد و نشان داد که دانشجویان در زمینه مناسبات جنسیتی، سه رویکرد متمایز دارند. گروه اول تبعیض جنسیتی را کماهمیت میدانند و نابرابری جنسیتی را برمبنای تفاوت طبیعی توجیه میکنند و با ارزشهای مردسالارانه تبانی کرده و از مسئولیت کمتر زنان در برخی حوزهها رضایت دارند؛ گروه دوم، که بخش بزرگی از مشارکتکنندگان این تحقیق را تشکیل میدهند، به تبعیض جنسیتی حساس بودند. در میان این گروه، بیشترِ دانشجویان دختر در زندگی خانوادگی و از کودکی تجربه زیستهای مبتنیبر تبعیض داشتند یا با ورود به دانشگاه و بازار کار، با تبعیض جنسیتی مواجه شده بودند. بیشتر دانشجویان مرد این گروه نیز از امتیازات مردانه خود آگاه بودند. گروه سوم اقلیتی از زنان و مردان مشارکتکننده در پژوهش بودند که همچون گروه دوم، به تبعیض جنسیتی حساس بودند و در جهت کاهش آن تلاش میکردند. آنها با فعالیت در انجمنهای دانشگاه یا نوشتن در نشریات دانشجویی و ... برای برابری حقوقی زنان و مردان تلاش میکردند. با وجود این، ناامیدی نسبت به تغییر قوانین حتی در میان این کنشگران نیز مشهود است و در مواردی به سرخوردگی و تصمیم به مهاجرت آنها منجر شدهاست. اغلب مشارکتکنندگان از نقش مثبت دانشگاه در تحولات ذهنیتی خود، بهویژه در حوزه مناسبات جنسیتی، گفتهاند؛ اما دانشگاه بیشتر بستر تعاملات دانشجویی برای تغییر را فراهم میکند تا عاملیتی برای تغییر ارزشها و نگرشهای دانشجویان داشته باشد. https://www.jous.ir/article_455_821fa74b50ba3f7cba1e6c53e8fa6845.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89871320230321The narratives of female students’ experience of the quality of identity changesروایت تجربه دختران دانشجو از کیفیت تغییرات هویتی16518845210.22035/jous.2023.5018.1033FAمحمدآقاسیدکتری جامعهشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران0000-0003-0255-2370زهرا ساداتروح الامیندانشجوی دکتری جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20221103Entering the university, accepting the role of a student and getting involved in student life provides the opportunity to create some attitudinal and behavioral changes in students. The present study aims to know the quality of identity changes of female students and identify some changes in their attitudes and behavior after entering the university. For this, using the qualitative research method, interviews were conducted with a number of female undergraduate students of Tehran universities. The participants were selected through the purposeful sampling method and based on the snowball technique. The answers were separated and interpreted via thematic analysis. After implementing the text of the interviews and coding them, the primary concepts were classified into four: "way of spending leisure time", "forming a family by reconstructing female gender identity", "style of religiosity", "attitude towards happiness and life satisfaction". The narratives of students show that the aforementioned categories have gradually changed. In expressing their on campus lived experience, they believe that they have become more individualistic, self-interested, egalitarian, secular and realistic, meaning they have gone through an important identity transformation. Also, depending on individual life, the experience of attending different universities and the quality of the academic atmosphere of the university, especially the professor-student interaction, social participation with organizations inside and outside the university, and the possibility of finding a suitable job, it can moderate the effects and intensity of students' identity changes. What is important is that getting to know the life of female students as a less mentioned group, provides the possibility to know more about the hidden layers of the Iranian university.ورود به دانشگاه، پذیرش نقش دانشجویی و درگیر شدن در زیست دانشجویی، امکان زمینهسازی برای برخی تغییرات نگرشی و رفتاری دانشجویان را فراهم میکند. مطالعه حاضر برای آگاهی از کیفیت تغییرات هویتی دختران دانشجو سامان یافته است تا بعضی تغییرات نگرشی و جهتیابیهای رفتاری دختران دانشجو را پس از ورود به دانشگاه شناسایی کند. به این منظور، با استفاده از روش تحقیق کیفی، با تعدادی از دختران دانشجوی سال آخر مقطع کارشناسی دانشگاههای تهران مصاحبه شده است. مشارکتکنندگان در تحقیق با روش نمونهگیری هدفمند و براساس استفاده از تکنیک گلولهبرفی انتخاب شدند. پاسخها براساس تحلیل موضوعی تفکیک شدند و مورد تفسیر قرار گرفتند. پس از پیادهسازی متن مصاحبهها و کدگذاری آنها، مفاهیم اولیه ذیل چهار مقوله «شیوه گذران اوقات فراغت»، «تشکیل خانواده با بازسازی هویت جنسی زنانه»، «سبک دینداری»، «نگرش به خوشبختی و رضایت از زندگی» دستهبندی شدند. روایت دختران دانشجوی مشارکتکننده در تحقیق نشان میدهد که در خلال تحصیل در دانشگاه، بهتدریج نگرش به شیوه گذران اوقات فراغت، تشکیل خانواده برپایه بازسازی هویت جنسی زنانه، سبک دینداری و نگرش به زندگی و احساس خوشبختی تغییر کرده است. آنها در بیان تجربه زیسته خود در دانشگاه معتقدند که طی یک فرایند، فردگراتر، منفعتطلبتر، مساواتخواهتر، سکولارتر و واقعگراتر شدهاند و در مجموع، یک تحول هویتی مهم را تجربه کردهاند. همچنین، بسته به زندگی فردی، تجربه حضور در دانشگاههای متفاوت و کیفیت فضای علمی دانشگاه، بهویژه تعامل استاد ـ دانشجو، مشارکت اجتماعی با تشکلهای درون و بیرون دانشگاه و امکان یافتن شغل مناسب میتواند آثار و شدت تغییرات هویتی دانشجویان را تعدیل کند. آنچه اهمیت دارد آشنایی با زندگی دختران دانشجو، بهعنوان قشری کمتر یادشده، امکان شناخت بیشتری از لایههای پنهان دانشگاه ایرانی را فراهم میکند.https://www.jous.ir/article_452_9431c87f273e507e6040fcb07dcb4509.pdfپژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنیفصلنامه مطالعات دانشگاه2980-89871320230321Book review of “The Social Construction of Difference: Gender in the University Classroom” by Karam Habibpour Getabiنقد کتاب «برساخت اجتماعیِ تفاوت؛ جنسیت در کلاس درس دانشگاهی» اثر کرم حبیبپور گتابی18919745610.22035/jous.2023.5081.1052FAمهریطیبی نیادکتری جامعهشناسی فرهنگی، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامهریزی، تهران، ایرانJournal Article20220606The book entitled The Social Construction of Difference: Gender in the University Classroom was written by Dr. Karam Habibpour Getabi in 2017. This is notable for examining the methodological dimensions of an academic research in the field of gender identity, especially female identity, as well as paying attention to science in the experience of gender differences and approaches leading to structure and agency in the gender reproduction or construction. The book claims the neglect of sociology in dealing with the cultural and social dimensions of the university classroom, and hence, it talks about the narrative of gender experience in the classroom. It seems that despite the set goals, the direction of the book is more than anything related to the gender issue and with the default design of the gender bias in the classroom, the methodology and the research process will suffer bias, as well. The research path focuses more on the separation of subjects in the field of learning. Data interpretation, contrary to the claim of the book and the proposed theoretical approaches, has not been on the path of constructivism. Finally, the role of the university in strengthening the gender difference or adjusting this difference is unclear, and the interpretation and evaluation of the university and its role in identifying students is formulated in a passive rather than active mode. One of the main challenges of this critique is related to the style of expression of the collected concepts and their interpretation. In other words, the conceptualization of titles in the presentation of research results will reproduce gender stereotypes in a hidden agency. Therefore, in order to degenderize research requires more than anything else a real understanding of issues, imbalances and social discontinuities.کتاب برساخت اجتماعی تفاوت؛ جنسیت در کلاس درس دانشگاهی، نوشته دکتر کرم حبیبپور گتابی، در سال 1397 تألیف شده است. این کتاب بهواسطه بررسی ابعاد روششناختی یک پژوهش آکادمیک در حوزه هویت جنسیتی، بهویژه هویت زنانه، و نیز توجه به ساحت علم در تجربه تفاوت جنسیتی و رویکردهای منتهی به ساختار و عاملیت در بازتولید و یا برساخت جنسیت قابلتوجه است. کتاب مدعی غفلت جامعهشناسی در پرداختن به ابعاد فرهنگی و اجتماعی کلاس درس دانشگاهی است و از این جهت، به روایت تجربه جنسیتی در کلاس درس میپردازد. به نظر میرسد که علیرغم اهداف تعیینشده، سمت و سوی کتاب بیش از هر چیز در تلازم با امر جنسیتی قرار میگیرد و با طرح پیشفرض اریب جنسیتی در کلاس درس، در روششناسی و فرایند اجرای پژوهش دچار اریب پژوهشی میشود. مصادیق تجربه تفاوت جنسیتی در متغیرهایی مورد بررسی قرار میگیرند که بیش از توجه به رویکردهای ساختار و عاملیت، متمرکز بر رویکردهای شناختی میشوند و مسیر پژوهش بیشتر بر تفکیک موضوعات در حوزه یادگیری متمرکز میشود. تفسیر دادهها، برخلاف ادعای کتاب و رویکردهای نظری مطرحشده، در مسیر برساختگرایی قرار نگرفته است. در نهایت، نقش نهاد دانشگاه در تقویت تفاوت جنسیتی و یا تعدیل این تفاوت مشخص نیست و تفسیر و ارزیابی از دانشگاه و نقش آن در هویتسازی دانشجویان بیش از حالت فعال، در حالت منفعل صورتبندی شده است. یکی از چالشهای اصلی این نقد مترتب بر سبک بیان مفاهیم احصاشده در بیان نتایج و تفسیر آنها است. مفهومسازی عناوین در ارائه نتایج پژوهش، خود در یک عاملیت پنهان، بازتولیدکننده کلیشههای جنسیتی خواهد بود. بنابراین، بهمنظور جنسیتزدایی از پژوهشهای علمی، تحقیقات حوزه جنسیت بیش از هر چیز نیازمند شناخت واقعی از مسائل، عدمتعادلها و گسستهای اجتماعی است. https://www.jous.ir/article_456_250cf8b51c773f3f8dc8b4be867a9a02.pdf