پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی فصلنامه مطالعات دانشگاه 2980-8987 2 2 2023 12 22 A multidimensional analysis of life satisfaction among Iranian students تحلیل چندبعدی رضایت از زندگی در میان دانشجویان ایرانی 5 252 506 10.22035/jous.2024.5416.1092 FA سیدسالار اجتهادنژاد کاشانی استادیار جامعه‌شناسی گروه مطالعات اجتماعی پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی،تهران،‌ایران 0009-0006-6016-9811 Journal Article 2023 10 07 Quality of life, particularly for young people and students, is significantly influenced by life satisfaction, which serves as a crucial indicator of mental and social well-being. Research has demonstrated that life satisfaction is affected by various factors, including familial connections, psychological aspects, economic conditions, and social interactions. However, there has been limited research simultaneously examining these factors among Iranian students. This research sought to evaluate the impact of these variables on student life satisfaction and compare it with non-student youth through a secondary analysis of data from the National Survey of Youth Values, Attitudes, and Behaviors (2024). The study population comprised all individuals in the national survey sample who self-identified as students during data collection. Data analysis involved using independent t-tests to compare means between student and non-student groups, and linear regression modeling to explore relationships among variables. T-test results revealed that students' average life satisfaction (3.56) was notably higher than non-students' (3.47), although the effect size of this difference was minimal. Regression analysis indicated that family relationships, psychological factors, economic status, and social relationships collectively explained 32.6% of the variance in life satisfaction. Family relationships emerged as the strongest predictor, while social relationships had the least impact. These findings underscore the multifaceted nature of life satisfaction among Iranian students and suggest that enhancing family relationships and bolstering psychological factors could be key strategies for promoting youth well-being. At the policy level, recommendations include strengthening family support programs, expanding psychological services in universities, and creating targeted economic opportunities for students. رضایت از زندگی به عنوان شاخصی کلیدی در کیفیت زندگی، نقش تعیین‌کننده‌ای در بهزیستی فردی و اجتماعی افراد، به ویژه جوانان و دانشجویان، ایفا می‌کند. مطالعات پیشین نشان داده‌ است که رضایت از زندگی تحت تأثیر عوامل چندبعدی از جمله روابط خانوادگی، عوامل روان‌شناختی، پایگاه اقتصادی و روابط اجتماعی قرار دارد. با این حال، پژوهش‌های محدودی به تحلیل هم‌زمان این عوامل در میان دانشجویان ایرانی پرداخته‌اند. این مطالعه با هدف تحلیل تأثیر این متغیرها بر رضایت از زندگی دانشجویان و مقایسه آن با جوانان غیردانشجو و از طریق تحلیل ثانویه داده‌های پیمایش ملی ارزش‌ها، نگرش‌ها و رفتارهای جوانان (1403) انجام شد. جامعهٔ آماری مطالعه حاضر شامل کلیه افراد نمونه پیمایش ملی است که در زمان گردآوری اطلاعات خود را دانشجو معرفی کرده‌اند. برای تحلیل داده‌ها از آزمون t مستقل به منظور مقایسه میانگین‌های دو گروه (دانشجویان و غیردانشجویان) و مدل‌سازی رگرسیون خطی برای بررسی رابطه بین متغیرها استفاده شد. نتایج آزمون t نشان داد که میانگین رضایت از زندگی در دانشجویان (۳.۵۶) به‌طور معناداری بالاتر از غیردانشجویان (۳.۴۷) است، اما اندازه اثر این تفاوت ناچیز بود. تحلیل رگرسیون نشان داد که چهار متغیر روابط خانوادگی، عوامل روان‌شناختی، پایگاه اقتصادی و روابط اجتماعی در مجموع ۳۲.۶درصد از واریانس رضایت از زندگی را تبیین می‌کنند. در حالی که روابط اجتماعی کمترین تأثیر را داشت، اما روابط خانوادگی به عنوان قوی‌ترین پیش‌بین‌کننده شناسایی شد. یافته‌ها بر اهمیت چندبعدی بودن رضایت از زندگی در دانشجویان ایرانی تأکید می‌کنند و نشان می‌دهند که بهبود روابط خانوادگی و تقویت عوامل روان‌شناختی می‌تواند به عنوان راهکاری کلیدی در ارتقای بهزیستی جوانان عمل کند. در سطح سیاست‌گذاری، تقویت برنامه‌های حمایت خانوادگی، توسعه خدمات روان‌شناختی در دانشگاه‌ها، و ایجاد فرصت‌های اقتصادی هدفمند برای دانشجویان پیشنهاد می‌شود. https://www.jous.ir/article_506_ff4d5fbbafdf976cfdc032e3bde78de5.pdf

پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی فصلنامه مطالعات دانشگاه 2980-8987 2 2 2023 12 22 A study on dormitory life of female students from a health perspective زیست خوابگاهی دختران دانشجو از منظر سلامت؛ مطالعه موردیِ شهر تهران 27 57 508 10.22035/jous.2024.5432.1094 FA شیرین احمدنیا دانشیار جامعه‌شناسی، گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران 0000-0003-3152-968X نجمه پوریان کارشناس ارشد جمعیت‌شناسی، گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران زهرا مهدوی دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، گروه برنامه‌ریزی اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Journal Article 2023 11 17 Student dormitories are the place where students from different socioeconomic and cultural backgrounds, are willingly or unwillingly placed together for a relatively long period of time. This coexistence and gaining new experiences, while moving away from family support and supervision and relatively distancing themselves from the facilities and amenities of family life, can include privileges and benefits on the one hand and deprivations or problems on the other hand, for their lives and especially their health. Continuing their education is considered a type of secondary socialization, but for students who are forced to settle in a new social space, this socialization also takes on deep and different dimensions, which are important to identify. Identifying the lived experiences of female students regarding dormitory life, with an emphasis on the dimensions of health and healthy behavior, has formed the goals of the present study. By adopting a qualitative methodological approach, in-depth individual interviews and focused group discussions were used to collect field data. The participating unit in the research was female students living in a student dormitory at one of the public universities in Tehran. Finally, qualitative data obtained from interviews with 22 female students living in a dormitory in Tehran were analyzed using thematic analysis. The research findings were categorized into several categories, including: "dominance of the psychosocial dimension of health", "dormitory subculture and  health", "feeling of lack of belonging or boredom with the dormitory", "gender considerations  in dormitory management", "lack of socializing space and boring leisure time", "use of unconventional literature", and "unmet expectations and dissatisfaction (health, nutrition, exercise, ...)". Although students living in dormitories are usually healthy due to their youth, due to the common lack of attention to health maintenance and promotion considerations, the vulnerability of students living in dormitories increases in the dormitory environment. This necessitates the attention of higher education institution officials and their more intelligent policy-making to monitor student health within the framework of student dormitory management policy-making. خوابگاه‌های دانشجویی محل استقرار دانشجویانی از خاستگاه‌های اجتماعی-‌اقتصادی و فرهنگی با پیشینه‌ای بسیار متنوع است که خواسته یا ناخواسته برای مدتی نسبتاً طولانی کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و این همزیستی و کسب تجربیات جدید، در جریان دور شدن از حمایت و نظارت خانواده و فاصله گرفتن نسبی از امکانات و تسهیلات زندگی خانوادگی، می‌تواند دربردارندهٔ امتیازات و محرومیت‌هایی در زندگی و به‌ویژه سلامت‌شان باشد. ادامه تحصیل خود، نوعی جامعه‌پذیری ثانویه به شمار می‌رود، اما برای دانشجویانی که ناگزیر از استقرار در محل و فضای اجتماعی جدیدی می‌شوند این جامعه‌پذیری؛ ابعاد عمیق و متفاوتی نیز پیدا می‌کند که شناسایی آن‌ها حائز اهمیت است. شناسایی تجربیات زیسته دانشجویان دختر درخصوص زیست خوابگاهی، با تأکید بر ابعاد سلامت و رفتار سالم، اهداف تحقیق حاضر را شکل داده است. پژوهش با اتخاذ رویکرد روش‌شناختی کیفی به انجام رسید. برای گردآوری داده‌های میدانی از فنون مصاحبه‌های عمیق انفرادی و همچنین بحث متمرکز گروهی، بهره گرفته شد. واحد مشارکت‌کننده در تحقیق را دانشجویان دختر ساکن خوابگاه دانشجویی یکی از دانشگاه‌های دولتی شهر تهران تشکیل دادند. درنهایت، داده‌های کیفی حاصل از مصاحبه با 22 دختر دانشجوی مشارکت‌کننده با کاربرد روش تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌های تحقیق در چند مقوله دسته‌بندی شد که عبارت‌اند از: «غلبهٔ بعد روانی‌اجتماعی سلامت»، «خرده‌فرهنگ خوابگاهی و سلامت»، «احساس عدم تعلق‌خاطر یا دل‌زدگی از خوابگاه»، «ملاحظات جنسیتی در مدیریت امور خوابگاه»، «فقدان فضای معاشرت و اوقات فراغت ملال‌آور»،"کاربرد ادبیات دور از عرف» و «انتظارات برآورده نشده و نارضایتی (بهداشت، تغذیه، ورزش، ...)». هرچند دانشجویان ساکن خوابگاه‌ها بنا به جوانی‌شان معمولاً از سلامت برخوردارند، اما با توجه به کم‌توجهی رایج به ملاحظات حفظ و ارتقای سلامت، زمینه آسیب‌پذیری سلامت دانشجویان ساکن در خوابگاه افزایش می‌یابد. این امر، توجه مسئولان نهادهای آموزش عالی و سیاست‌گذاری هوشمندانه‌تر برای تأمین و حفظ سلامت دانشجویان در چارچوب سیاست‌گذاری مدیریت خوابگاه‌های دانشجویی را ضرورت می‌بخشد. https://www.jous.ir/article_508_389bc7bb1e1c2a5e7e147703232a88f6.pdf

پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی فصلنامه مطالعات دانشگاه 2980-8987 2 2 2023 12 22 Understanding and interpretation of social science professors and students about the feminization of the university درک و تفسیر اساتید و دانشجویان علوم اجتماعی از زنانه‌شدن دانشگاه 59 88 502 10.22035/jous.2024.5398.1085 FA احمد کلاته ساداتی دانشیار، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران Journal Article 2025 01 09 Regardless of stereotypes, values, or gender orientation, a general assessment of the university atmosphere and the status of continuing education among boys in society suggests that the university environment has become, or is tending to become, feminized. The aim of this study is to explore and analyze the perceptions and interpretations of social science facaulty members and students regarding this situation. The present qualitative study was conducted in 2023-2024 with 32 participants at Yazd University and employed thematic analysis for coding. The results indicate that, irrespective of the ideological and affirmative orientations that are often statistical and political, there exists a notable sense of fear, hope, and social anxiety among female university students. The interviewed students experience a range of emotions, including fear, hope, and panic regarding their academic lives, primarily stemming from concerns about their social and career futures. Factors such as the increasing age of marriage, limited choices in selecting a spouse, family pressures, and heightened expectations contribute to the negative outcomes identified in this research. However, there are also positive consequences, including enhanced social engagement, increased bargaining power, a pursuit of justice, greater self-awareness, and the maximization of personal utility. The five themes constructed from the research are: Visual Hyper-Femininity, Environmental Tranquility, Personal Growth, Generalized Imbalance, and Multifaceted Stagnation. It is recommended that scientific and cultural policymakers consider the findings of this study and conduct further research at the national level to explore the various dimensions of this subject. در یک ارزیابی کلی از فضای دانشگاه و مسئله ترک ‌تحصیل قشر پسر در جامعه، و فارغ از هر جهت‌گیری جنسیتی، می‌توان گفت که فضای دانشگاهی، زنانه‌ شده، یا میل به زنانه‌شدن دارد. هدف تحقیق حاضر کشف و واکاوی درک و تفسیر اساتید و دانشجویان علوم اجتماعی از وضعیت پیش‌گفته است. مطالعه کیفی حاضر در میان 32 مشارکت‌کننده در دانشگاه یزد انجام شد. داده‌ها با دو روش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و سؤال باز متنی جمع آوری و با روش تحلیل مضمونی کدگذاری شد. نتایج تحقیق ضمن صحه گذاشتن بر موقعیت رشد فردی و اجتماعی زنان، اما دلالت بر وجود نوعی بیم و نگرانی اجتماعی از وضعیت فعلی دانشگاه است. دانشجویان دختر مورد مصاحبه در درون طیفی از بیم و امید و نوعی سراسیمگی در زندگی تحصیلی روبرو هستند که همانا نگرانی از آینده اجتماعی، شغلی و زیست اجتماعی است. افزایش سن ازدواج، محدودیت انتخاب همسر، نگرانی خانواده، بالارفتن سطح انتظارات و امید، بخشی از پیامدهای منفی این تحقیق در کنار پاره‌ای از پیامدهای مثبت آن در قالب افزایش حضور اجتماعی، قدرت چانه زنی و حق‌خواهی، افزایش خوداگاهی و ارضاء حداکثر مطلوبیت‌ها برای دختران است. پنج مضمون برساخت شده تحقیق عبارت‌اند از فرازنانگی بصری، آرامش محیطی، رشد فردی، ناترازی عمومیت‌یافته و رکود چندوجهی. توجه سیاست‌گذاران علمی و فرهنگی به یافته‌های تحقیق حاضر و انجام مطالعاتی در سطح ملی راجع به ابعاد موضوع پیشنهاد می‌گردد. https://www.jous.ir/article_502_b5b41fac0361d157d9673ecb926af5ae.pdf

پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی فصلنامه مطالعات دانشگاه 2980-8987 2 2 2023 12 22 Shifting from "Academic Mobility" to "Student Migration"; A Case Study of Iran تغییر الگوی «جابه‌جایی تحصیلی» به «مهاجرت دانشجویی»؛ مطالعه موردی ایران 89 135 509 10.22035/jous.2024.5417.1093 FA بهرام صلواتی سرچشمه دکتری اقتصاد اجتماعی از دانشگاه میلان ایتالیا و تحلیل‌گر ارشد حوزه مهاجرت، تهران، ایران Journal Article 2023 09 05 In recent decades, the field of international education and academic mobility has undergone a significant transformation, marked by a shift from temporary student mobility to long-term student migration. This shift reflects broader global socio-economic and political changes, evolving immigration policies in destination countries, and the aspirations of international students. This study focuses on Iranian students, analyzing the dynamics and key factors contributing to the transition from academic mobility to student migration. By employing a mixed-method approach—combining quantitative and qualitative research, theoretical modeling, and policy analysis—this research examines the changing patterns of student mobility in Iran. Analytical and comparative methods, along with international data analysis and the integration of push-pull theory, human capital theory, and network theory, help provide a deeper understanding of the complex dynamics driving student migration. The findings highlight that economic, social, and political challenges, along with limited job opportunities in Iran, act as push factors, while favorable immigration policies, high-quality education systems, and attractive labor market opportunities in host countries serve as pull factors. The study reveals a remarkable increase in the number of Iranian students studying abroad in recent years, accompanied by a shift in preferred destinations—from traditional choices like the United States to emerging destinations such as Turkey. This research views the growing trend of Iranian student migration not merely as an educational endeavor but as a strategic investment for long-term residency and career advancement abroad. By offering insights into the evolving relationship between education and international migration, this study contributes to the academic literature on student mobility and migration while providing valuable perspectives for researchers and policymakers in both sending and receiving countries. Finally, the study proposes policy recommendations, including facilitating brain circulation and enhancing international collaboration between origin and destination countries, to mitigate the negative effects of student migration (brain drain), particularly in countries like Iran, where underlying challenges have intensified this trend. در دهه‌های اخیر، حوزه آموزش بین‌المللی و جابه‌جایی تحصیلی تحولی قابل توجه را تجربه کرده است به‌طوری‌که شاهد نوعی تغییر الگو از جابه‌جایی موقت دانشجویی موقت به مهاجرت بلندمدت دانشجویی هستیم. این تغییر الگو بازتابی از تحولات گسترده اقتصادی - اجتماعی و سیاسی در سطح جهانی، تغییرات در سیاست‌های مهاجرتی کشورهای مقصد و همچنین آرمان‌های دانشجویان بین‌المللی است. بر همین اساس، این مقاله با تمرکز ویژه بر دانشجویان ایرانی، پویائی و عوامل مؤثر در تغییر الگو از جابه‌جایی دانشجویی به مهاجرت دانشجویی را بررسی و تبیین می‌کند. از ترکیب روش‌های کمّی و کیفی، مدل‌سازی نظری و تحلیل سیاست‌های مهاجرتی بهره برده است تا تغییر الگوی جابه‌جایی تحصیلی به مهاجرت دانشجویی در ایران بررسی شود. روش‌های تحلیلی-مقایسه‌ای، بررسی داده‌های بین‌المللی و ترکیب نظریه رانش-کشش، نظریه سرمایه انسانی و همچنین نظریه شبکه، به درک عمیق‌تر دینامیسم‌های پیچیده جابه‌جایی و مهاجرت دانشجویی کمک کرده‌اند. یافته‌ها حاکی از آن است که جمعیت دانشجویان ایرانی خارج از کشور در طول چند سال اخیر به‌صورت خیره‌کننده‌ای افزایش یافته است. همچنین تغییرات عمده‌ای در مقاصد اصلی دانشجویان ایرانی صورت گرفته است؛ به‌طوری‌که مقاصد سنتی همچون ایالات متحده جای خود را به مقاصد نوظهوری همچون ترکیه داده‌اند. این تحقیق روند روبه‌رشد مهاجرت دانشجویان ایرانی را نه‌تنها به‌عنوان اقدامی آموزشی، بلکه به‌عنوان یک سرمایه‌گذاری استراتژیک برای اقامت بلندمدت و پیشرفت شغلی در خارج از کشور در نظر می‌گیرد. این تحقیق با ارائه بینش‌هایی در مورد رابطه در حال تکامل آموزش و مهاجرت بین‌المللی، به گسترش دانش و توسعه ادبیات در زمینه جابه‌جایی و مهاجرت دانشجویی کمک شایانی می‌کند و دیدگاه‌های ارزشمندی برای محققان و سیاست‌گذاران در کشورهای مبدأ و مقصد ارائه می‌دهد.  https://www.jous.ir/article_509_e2230b853516e7b05d79744fbd4c9c13.pdf

پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی فصلنامه مطالعات دانشگاه 2980-8987 2 2 2023 12 22 A study on the social adjustment to university; Implications for enhancing persistence and retention of international students studying in Iran سازگاری اجتماعی با دانشگاه؛ دلالت‌هایی برای ارتقای ماندگاری و نگهداشت دانشجویان بین‌المللی شاغل به تحصیل در ایران 137 162 501 10.22035/jous.2024.5401.1088 FA مهتاب پورآتشی دانشیار، گروه مطالعات تطبیقی و نوآوری در آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، تهران، ایران Journal Article 2023 08 14 International student attraction, persistence and retention are important issues of internationalization of higher education. International students’ cultural and social experiences and their adjustment to the university during their studies are among the important factors that influence the international students' decisions to study in the host country. Thus, since social adjustment to the university is an important factor in predicting students' performance, achievement and success, and it is related to international student Persistence and retention, this research investigated the social adjustment of international students to the university. The research tool was a questionnaire that its validity confirmed based on the opinion of a group of experts and faculty members and its reliability confirmed by using the calculation of Cronbach's alpha coefficient. Then, it was distributed among the target group including international students at bachelor's, master's, and doctoral levels of public universities by random sampling method. The collected data were analyzed using SPSS statistical software and by conducting descriptive and inferential tests. The findings indicated a relatively favorable level of social adjustment of international students to the university. differences and similarities were observed between the level of social adjustment of students based on the variables of gender, marital status, educational level, academic background, residence in a dormitory, and residence history in Iran before starting tertiary education. The findings showed that undergraduate students reported a lower level of social adjustment than master and doctoral students. Also, the findings showed that individual factors, interactions, administrative services, and counseling services were the factors affecting the social adjustment of international students to the university. The results showed that the interaction factor has the largest contribution to explaining the variables. Based on the research findings and emphasizing the importance of the social adjustment of international students to the university, suggestions were presented to enhance the social adjustment of students; such as holding cultural and social festivals with the participation of international students and making the university counseling center more active in providing psychological, academic, and life counseling services to international students in Iran. Also, it was recommended to trace the persistence and retention rate of international students and the effective factors; so in line with the country's development programs, more international students can be attracted and retained in Iranian higher education. جذب، ماندگاری و نگهداشت دانشجویان بین‌المللی از زمینه‌های مهم در برنامه‌های بین‌المللی‌شدن آموزش عالی است. از جمله عوامل مهمی که بر تصمیمات دانشجویان بین‌المللی برای تحصیل در کشور میزبان تأثیر می‌گذارد، نوع تجارب فرهنگی و اجتماعی آنها و سازگاری با دانشگاه در طول دوره تحصیلی است. هدف این مقاله مطالعه سازگاری اجتماعی دانشجویان بین‌المللی با دانشگاه است. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ای بود که پس از تأیید روایی آن براساس نظر جمعی از صاحبنظران و اعضای هیئت علمی و تأیید پایایی با استفاده از محاسبه ضریب آلفای کرونباخ، در میان گروه هدف پژوهش توزیع شد. گروه هدف پژوهش دانشجویان بین‌المللی شاغل به تحصیل در مقاطع تحصیلی کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای دانشگاه‌های دولتی بودند که به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS و انجام آزمون‌های توصیفی و استنباطی تحلیل شد. یافته‌ها حاکی از سطح نسبتاً مطلوب سازگاری اجتماعی دانشجویان بین‌المللی با دانشگاه بود. تفاوت‌ها و شباهت‌هایی میان سطح سازگاری اجتماعی دانشجویان براساس متغیرهای جنسیت، وضعیت تأهل، مقطع تحصیلی، پایه تحصیلی، اقامت در خوابگاه و سابقه اقامت در ایران قبل از شروع تحصیل در دانشگاه مشاهده شد. یافته‌ها نشان داد سازگاری اجتماعی دانشجویانی که در سال اول تحصیل بودند به‌طور معنی‌داری کمتر از سازگاری اجتماعی دانشجویان شاغل به تحصیل در سال‌های تحصیلی بالاتر بود. همچنین، عوامل فردی، تعاملات، خدمات اداری، و خدمات مشاوره از عوامل مؤثر بر سازگاری اجتماعی دانشجویان بین‌المللی با دانشگاه بود و عامل تعاملات بیشترین سهم را در تبیین متغیرها داشت. مبتنی بر یافته‌ها و ضمن تأکید بر اهمیت غیرقابل‌انکار سازگاری اجتماعی دانشجویان بین‌المللی با دانشگاه، پیشنهادهایی از قبیل برگزاری جشنواره‌های فرهنگی و اجتماعی با مشارکت دانشجویان بین‌المللی و فعال‌تر شدن مرکز مشاوره دانشگاه در ارائه خدمات مشاوره روان‌شناختی، تحصیلی و مسائل مربوط به زندگی در ایران به دانشجویان بین‌المللی برای ارتقای سازگاری اجتماعی دانشجویان ارائه شد و رصد مواردی مانند نرخ ماندگاری دانشجویان بین‌المللی و بررسی عوامل اثرگذار بر ماندگاری و یا انصراف از تحصیل دانشجویان مورد تأکید قرار گرفت تا بتوان در راستای برنامه‌های توسعه کشور شاهد جذب و نگهداشت هرچه بیشتر دانشجویان بین‌المللی در آموزش عالی ایران بود.  https://www.jous.ir/article_501_5b69b9cb83065d403869739ae7f0995e.pdf

پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی فصلنامه مطالعات دانشگاه 2980-8987 2 2 2023 12 22 The disintegration of the life-world: The impact of problematic life domain interactions on the erosion of academic integrity ازهم‌گسیختگی زیست‌جهان؛ تأثیر تعامل قلمروهای مسئله‌ساز زندگی بر فرسایش صداقت دانشگاهی 165 201 505 10.22035/jous.2024.5409.1090 FA سعید کبیری استادیار مسایل اجتماعی ایران، گروه مطالعات اجتماعی، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایران 0000-0001-5022-887X Journal Article 2023 06 29 The aim of the study was to investigate the interactions of problematic life domains on students' academic dishonesty. The method of this study was descriptive-correlational. The statistical population of this study included students of the faculties of University of Tehran in the academic year 1402-1403. Using the multi-stage cluster sampling method, a sample of 358 people (167 female students and 191 male students) was selected. Using the questionnaires of academic dishonesty, self-control, personal ethics, moral identity, deviant peers, attachment to the university, attachment to parents, and parental supervision, the research hypotheses were analyzed using statistical tests of correlation coefficient, multiple and hierarchical regression (SPSS software version 27), and structural equation modeling (Amos software version 24). The results showed that demographic variables such as gender (male), lower education level and older age are significantly associated with increased academic dishonesty. Also, the problematic domains of personal, family, academic and peer life have a significant effect on students' academically dishonest behaviors. In particular, the interaction between different problematic life domains also plays an important moderating role. For example, the interaction of the personal domain with the family domain and the personal domain with the academic domain significantly predict academic dishonesty. In addition, the interaction of the peer domain with the family domain and the peer domain with the academic domain also have a significant effect on increased academic dishonesty. According to the findings of this study, students’ attempts at academic dishonesty can be seen as a product of the disintegration and uncompromising presence of the individual in different domains of life. In other words, this study emphasizes the need for comprehensive policy interventions that address the multifaceted nature of academic dishonesty. By targeting the individual, family, peer, and academic problematic areas, as well as focusing on the motivations and deterrents to academic dishonesty, universities can develop more effective strategies to promote academic integrity and reduce unethical behavior among students. عدم صداقت دانشگاهی یک پدیده فراگیر در محیط‌های علمی است که به‌صورت رفتارهایی مانند سرقت ادبی، جعل داده‌ها، تقلب در امتحانات و سایر اشکال نقض اخلاق علمی جلوه می‌کند. این مقاله قصد دارد کنش‌های متقابل قلمروهای مسئله‌ساز زندگی بر عدم صداقت دانشگاهی دانشجویان را مورد واکاوی قرار دهد. روش این پژوهش توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشکده‌های دانشگاه تهران در سال تحصیلی 1403-1402 است که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای 358 نفر (167 دانشجوی دختر و 191 دانشجوی پسر) انتخاب شدند. فرضیات پژوهش با استفاده از پرسشنامه‌های عدم صداقت دانشگاهی، خودکنترلی، اخلاقیات فردی، هویت اخلاقی، همالان کجرو، دلبستگی به دانشگاه، دلبستگی به والدین و نظارت والدین و همچنین آزمون‌های آماری ضریب همبستگی، رگرسیون چندگانه و سلسه‌مراتبی (نرم‌افزار SPSS نسخه 27)، مدل‌سازی معادلات ساختاری (نرم‌افزار Amos نسخه 24) تحلیل شد. نتایج نشان داد که متغیرهای دموگرافیک مانند جنسیت (مرد بودن)، سطح تحصیلات پایین‌تر و سن بالاتر به‌طور معناداری با افزایش عدم صداقت دانشگاهی مرتبط هستند. همچنین، قلمروهای مسئله‌ساز فردی، خانوادگی، دانشگاهی و همالان تأثیر قابل‌توجهی بر رفتارهای ناصادقانه دانشجویان دارند. به‌طورخاص، تعامل بین قلمروهای مختلف زندگی نیز نقش تعدیل‌گر مهمی ایفا می‌کند. برای مثال، تعامل قلمرو فردی با قلمرو خانوادگی و قلمرو فردی با قلمرو دانشگاهی به‌طور معناداری عدم صداقت دانشگاهی را پیش‌بینی می‌کنند. علاوه بر این، تعامل قلمرو همالان با قلمرو خانوادگی و قلمرو همالان با قلمرو دانشگاهی نیز تأثیر قابل‌توجهی بر افزایش رفتارهای ناصادقانه علمی دارند. مطابق با یافته‌های این تحقیق، مبادرت دانشجویان به عدم صداقت دانشگاهی را می‌توان محصول ازهم‌گسیختگی و سازش‌نایافتگی حضور فرد در قلمروهای مختلف زندگی دانست. به عبارتی دیگر، این تحقیق بر نیاز به مداخلات جامع سیاستی، که به ماهیت چندوجهی عدم صداقت دانشگاهی می‌پردازد، تأکید دارد. دانشگاه‌ها با هدف قرار دادن حوزه‌های مسئله‌ساز فردی، خانوادگی، همالان و دانشگاهی و همچنین تمرکز بر انگیزه‌ها و عوامل بازدارنده در برابر عدم صداقت علمی، می‌توانند راهکارهای مؤثرتری برای ارتقای یکپارچگی تحصیلی و کاهش رفتارهای غیراخلاقی در بین دانشجویان ایجاد کنند. https://www.jous.ir/article_505_e8c0653fea13f91bf3c48159f7c24f78.pdf

پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی فصلنامه مطالعات دانشگاه 2980-8987 2 2 2023 12 22 Investigating faculty members’ understanding and evaluation of role expectations defined in the “Promotion Regulations” بررسی درک و ارزیابی اعضای هیئت ‌علمی از انتظارات نقشی تعریف شده در آیین‌نامهٔ ارتقا 203 229 503 10.22035/jous.2024.5389.1083 FA فاطمه علمدار ساروی دکترای جامعه‌شناسی، گروه جامعه‌شناسی اقتصادی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0001-9545-6224 حسن حسن زاده دانشجوی دکترای سیاست‌گذاری فرهنگی، گروه مطالعات فرهنگی، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایران 0009-0008-6454-3852 Journal Article 2023 09 06 rsities and higher education, research and technology institutions affiliated with the Ministry of Science, Research and Technology are the official scientific spaces of our country, and the main actors of these spaces are their faculty members. A faculty member is a social role, and the regulations for the promotion of teaching and research faculty members specify a set of official expectations for faculty members, expectations based on which the activities of a person in the position of faculty member are guided and are expected to be directed in response to the provisions of the regulations. This article, within the framework of the theoretical-methodological approach of "ethnographic methodology" and based on the results of interviews with 23 faculty members in 4 fields, including a faculty and a social sciences research institute and a faculty and a technical-engineering research institute, shows how faculty members evaluate the promotion regulations and what their experience is in trying to formulate their scientific activities based on the expectations defined in these regulations. Based on the findings, the interviewees believe that the value system defined in the promotion regulations and the way it values scientific activities conflict with the value system of faculty members and what they consider appropriate for themselves, and these conflicts were explained in the form of three main criticisms: "the regulations are simplistic", "the regulations are derogatory", and "laying the ground for corruption and scientific fraud". دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های پژوهشی وابسته به وزارت علوم فضاهای علمیِ رسمی در ایران بوده و کنشگران اصلی آنها اعضای هیئت ‌علمی هستند. عضو هیئت ‌علمی، یک نقش اجتماعی است و آیین‌نامه ارتقای مرتبه اعضای هیئت ‌علمی مجموعه انتظارات رسمی از او را مشخص می‌کند، انتظاراتی که بر مبنای آن‌ها فعالیت‌های شخص در جایگاه عضو هیئت ‌علمی هدایت شده و انتظار می‌رود در راستای پاسخ به مواد آیین‌نامه جهت داده شوند. این مقاله، در چارچوب رویکرد نظری-روشی «روش‌شناسی مردم‌نگار» و برمبنای نتایج مصاحبه با 23 عضو هیئت ‌علمی در 4 میدان شامل یک دانشکده و یک پژوهشگاه علوم‌اجتماعی و یک دانشکده و یک پژوهشگاه فنی-مهندسی نشان می‌دهد اعضای هیئت ‌علمی، آیین‌نامه ارتقاء را چگونه ارزیابی می‌کنند و چه تجربه‌ای از تلاش برای صورت‌بندی فعالیت‌های علمی خود بر مبنای انتظارات تعریف‌شده در آیین‌نامه دارند. براساس یافته‌ها، مصاحبه‌شوندگان معتقدند نظام ارزشی تعریف‌شده در آیین‌نامه ارتقاء و شیوهٔ ارزش‌گذاری آن به فعالیت‌های علمی، با نظام ارزشی آنان و آن‌چه برای خود شایسته می‌دانند تعارض دارد و این تعارضات در قالب سه نقد اصلی مطرح شد. «ساده‌انگارانه بودن آیین‌نامه» مفهومی است که به تعبیر اعضای هیئت علمی، آنان را از وظیفه اثرگذاری اجتماعی تهی کرده و با تمرکز بر تعداد مقالات نمایه‌شده و ارتقای مؤسسه‌های علمی در نظام‌های رتبه‌بندی جهانی، متخصصان کشور را از فعالیت مؤثر برای جامعه‌شان به امور دیگر سرگرم می‌کند. «تحقیرآمیز بودن آیین‌نامه» با استناد به مواردی نظیر اهمیت ارزیابی دانشجو از استاد و الزام به گذراندن روند گزینش و تأیید صلاحیت مکرر بر اساس معیارهای سیاسی و سلیقه‌ای و برخی اجبارها در فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی نظیر آوردن پروژه برای دانشگاه خلق گردید. «بسترسازی برای فساد و تقلب علمی» نیز به واسطه انجام فعالیت‌های شبه‌علمی بی‌ارزش و صرفاً امتیازآور و حمایت از اشخاص فرصت‌طلب با فعالیت‌های سطحی و غیرمؤثر در برابر اشخاص متعهد با دغدغه اثرگذاری اجتماعی وعلمی مطرح گردید. https://www.jous.ir/article_503_285e19f20beded7d215102b49d5c09a0.pdf

پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی فصلنامه مطالعات دانشگاه 2980-8987 2 2 2023 12 22 Review of the book entitled "Unfinished dream; The lived experience of girls in Iranian universities" by Khadije Keshavarz نقد کتاب «رؤیای ناتمام؛ تجربه زیسته دختران در دانشگاه‌های ایران» تألیفِ خدیجه کشاورز 231 249 504 10.22035/jous.2024.5400.1087 FA نظام بهرامی کمیل کارشناس وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2023 10 07 The book “Unfinished Dream” is compiled in 8 chapters and 293 pages. The method of conducting this research is qualitative, and among the various qualitative methods, focus group interviews were used to obtain the information required for this research. The sample population of this research is all public universities. For qualitative sampling, one university was first selected from each of the northern, central, eastern, and western provinces. In the initial studies, Mazandaran University was selected from the north, Arak University from the center, Sistan and Baluchestan University from the southeast, and Bu-Ali-Sina University of Hamadan from the west of the country. This book shows in the research findings section; the gap between the expectations of the girls participating in this research from the university and the existing social reality is very large. This gap can be understood within the framework of the following factors: the low quality of universities, the significant difference between central and peripheral universities, the widespread atmosphere of lethargy and despair in universities, the suppression of students' motivations by various factors in universities, the lack of a suitable platform for scientific activity, the lack of material and welfare facilities, the weakness of association activities, the lack of vitality and open cultural space. This book suggests that the Ministry of Science end the policies of gender quotas, gender segregation, and gender indigenization and consider the university as an interactive space for formalizing and respecting cultural, ethnic, and gender diversity. کتاب «رؤیای ناتمام؛ تجربه زیسته دختران در دانشگاه‌های ایران» در 8 فصل و 293 صفحه تدوین شده است. روش انجام این پژوهش، کیفی است و از میان روش‌های مختلف کیفی، برای دستیابی به اطلاعات مورد نیاز از مصاحبه متمرکز گروهی استفاده شده است. جامعۀ نمونه این پژوهش، کل دانشگاه‌های دولتی است. برای نمونه‌گیری کیفی، ابتدا از هر یک از استان‌های شمالی، مرکزی، شرقی و غربی یک دانشگاه انتخاب شد. در بررسی‌های اولیه، دانشگاه مازندران از شمال، دانشگاه اراک از مرکز، دانشگاه سیستان‌و‌بلوچستان از جنوب شرق و دانشگاه بوعلی‌سینای همدان از غرب کشور انتخاب شدند. یافته‌های این کتاب حاکی از آن است که فاصلۀ میان انتظار دختران شرکت‌کننده در این پژوهش از دانشگاه و واقعیت اجتماعی موجود بسیار زیاد است. دلایل این فاصله عبارت‌اند‌از: کیفیت پایین دانشگاه‌ها، تفاوت چشمگیر میان دانشگاه‌های مرکز و پیرامون، گستردگی فضای رخوت و ناامیدی در دانشگاه، سرکوب انگیزه‌های دانشجویان به‌وسیلۀ عوامل مختلف در دانشگاه، نبود بستر مناسب برای فعالیت علمی، کمبود امکانات مادی و رفاهی، ضعف فعالیت انجمنی، نبود نشاط و فضای باز فرهنگی. این کتاب پیشنهاد می‌دهد، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به سیاست‌گذاری‌های سهمیه‌بندی جنسیتی، تفکیک جنسیتی و بومی‌گزینی جنسیتی پایان دهد و دانشگاه را فضای تعاملی برای رسمیت بخشیدن و احترام گذاشتن به گوناگونی‌های فرهنگی، قومی و جنسیتی در نظر گیرد. https://www.jous.ir/article_504_b337e84de8752b27eda3a12363109e80.pdf