پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی فصلنامه مطالعات دانشگاه 2980-8987 2 2 2023 12 22 A study on dormitory life of female students from a health perspective زیست خوابگاهی دختران دانشجو از منظر سلامت؛ مطالعه موردیِ شهر تهران 27 57 508 10.22035/jous.2024.5432.1094 FA شیرین احمدنیا دانشیار جامعه‌شناسی، گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران 0000-0003-3152-968X نجمه پوریان کارشناس ارشد جمعیت‌شناسی، گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران زهرا مهدوی دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، گروه برنامه‌ریزی اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Journal Article 2023 11 17 Student dormitories are the place where students from different socioeconomic and cultural backgrounds, are willingly or unwillingly placed together for a relatively long period of time. This coexistence and gaining new experiences, while moving away from family support and supervision and relatively distancing themselves from the facilities and amenities of family life, can include privileges and benefits on the one hand and deprivations or problems on the other hand, for their lives and especially their health. Continuing their education is considered a type of secondary socialization, but for students who are forced to settle in a new social space, this socialization also takes on deep and different dimensions, which are important to identify. Identifying the lived experiences of female students regarding dormitory life, with an emphasis on the dimensions of health and healthy behavior, has formed the goals of the present study. By adopting a qualitative methodological approach, in-depth individual interviews and focused group discussions were used to collect field data. The participating unit in the research was female students living in a student dormitory at one of the public universities in Tehran. Finally, qualitative data obtained from interviews with 22 female students living in a dormitory in Tehran were analyzed using thematic analysis. The research findings were categorized into several categories, including: "dominance of the psychosocial dimension of health", "dormitory subculture and  health", "feeling of lack of belonging or boredom with the dormitory", "gender considerations  in dormitory management", "lack of socializing space and boring leisure time", "use of unconventional literature", and "unmet expectations and dissatisfaction (health, nutrition, exercise, ...)". Although students living in dormitories are usually healthy due to their youth, due to the common lack of attention to health maintenance and promotion considerations, the vulnerability of students living in dormitories increases in the dormitory environment. This necessitates the attention of higher education institution officials and their more intelligent policy-making to monitor student health within the framework of student dormitory management policy-making. خوابگاه‌های دانشجویی محل استقرار دانشجویانی از خاستگاه‌های اجتماعی-‌اقتصادی و فرهنگی با پیشینه‌ای بسیار متنوع است که خواسته یا ناخواسته برای مدتی نسبتاً طولانی کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و این همزیستی و کسب تجربیات جدید، در جریان دور شدن از حمایت و نظارت خانواده و فاصله گرفتن نسبی از امکانات و تسهیلات زندگی خانوادگی، می‌تواند دربردارندهٔ امتیازات و محرومیت‌هایی در زندگی و به‌ویژه سلامت‌شان باشد. ادامه تحصیل خود، نوعی جامعه‌پذیری ثانویه به شمار می‌رود، اما برای دانشجویانی که ناگزیر از استقرار در محل و فضای اجتماعی جدیدی می‌شوند این جامعه‌پذیری؛ ابعاد عمیق و متفاوتی نیز پیدا می‌کند که شناسایی آن‌ها حائز اهمیت است. شناسایی تجربیات زیسته دانشجویان دختر درخصوص زیست خوابگاهی، با تأکید بر ابعاد سلامت و رفتار سالم، اهداف تحقیق حاضر را شکل داده است. پژوهش با اتخاذ رویکرد روش‌شناختی کیفی به انجام رسید. برای گردآوری داده‌های میدانی از فنون مصاحبه‌های عمیق انفرادی و همچنین بحث متمرکز گروهی، بهره گرفته شد. واحد مشارکت‌کننده در تحقیق را دانشجویان دختر ساکن خوابگاه دانشجویی یکی از دانشگاه‌های دولتی شهر تهران تشکیل دادند. درنهایت، داده‌های کیفی حاصل از مصاحبه با 22 دختر دانشجوی مشارکت‌کننده با کاربرد روش تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌های تحقیق در چند مقوله دسته‌بندی شد که عبارت‌اند از: «غلبهٔ بعد روانی‌اجتماعی سلامت»، «خرده‌فرهنگ خوابگاهی و سلامت»، «احساس عدم تعلق‌خاطر یا دل‌زدگی از خوابگاه»، «ملاحظات جنسیتی در مدیریت امور خوابگاه»، «فقدان فضای معاشرت و اوقات فراغت ملال‌آور»،"کاربرد ادبیات دور از عرف» و «انتظارات برآورده نشده و نارضایتی (بهداشت، تغذیه، ورزش، ...)». هرچند دانشجویان ساکن خوابگاه‌ها بنا به جوانی‌شان معمولاً از سلامت برخوردارند، اما با توجه به کم‌توجهی رایج به ملاحظات حفظ و ارتقای سلامت، زمینه آسیب‌پذیری سلامت دانشجویان ساکن در خوابگاه افزایش می‌یابد. این امر، توجه مسئولان نهادهای آموزش عالی و سیاست‌گذاری هوشمندانه‌تر برای تأمین و حفظ سلامت دانشجویان در چارچوب سیاست‌گذاری مدیریت خوابگاه‌های دانشجویی را ضرورت می‌بخشد. https://www.jous.ir/article_508_389bc7bb1e1c2a5e7e147703232a88f6.pdf